Từ ngày 01/7/2026, 29 luật mới và luật sửa đổi chính thức có hiệu lực, tác động đến nhiều lĩnh vực như thuế, thương mại điện tử, an ninh mạng, xây dựng, thi hành án, phòng chống tham nhũng và quản lý viên chức. Đây không chỉ là sự thay đổi đối với cơ quan nhà nước mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh, giao dịch dân sự và quyền lợi của người dân. Việc chủ động rà soát quy định mới sẽ giúp cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp hạn chế vi phạm, điều chỉnh quy trình vận hành và kiểm soát rủi ro pháp lý hiệu quả hơn.
Từ ngày 01/7/2026 có bao nhiêu văn bản pháp luật mới được áp dụng?
Theo số liệu tổng hợp, từ ngày 01/7/2026 có hơn 200 văn bản quy phạm pháp luật bắt đầu được áp dụng. Trong đó có 29 luật, 49 nghị định, 72 thông tư cùng nhiều văn bản do các bộ, ngành ban hành.
Khối lượng văn bản lớn cho thấy tháng 7/2026 là một thời điểm chuyển tiếp pháp lý quan trọng. Nhiều luật điều chỉnh trực tiếp hoạt động của doanh nghiệp, hộ kinh doanh, người lao động, viên chức, chủ đầu tư, nhà thầu và các tổ chức cung cấp dịch vụ trên nền tảng số.
Tuy nhiên, người áp dụng pháp luật cần lưu ý rằng không phải mọi điều khoản trong 29 luật đều bắt đầu có hiệu lực cùng một thời điểm. Một số luật có quy định chuyển tiếp hoặc có điều khoản đã được áp dụng từ ngày 01/01/2026.
Danh sách đầy đủ 29 luật có hiệu lực từ 1/7/2026
Nhóm luật về tư pháp, tố tụng và thi hành án
- Luật Tương trợ tư pháp về hình sự số 103/2025/QH15.
- Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù số 101/2025/QH15.
- Luật Dẫn độ số 100/2025/QH15.
- Luật Tương trợ tư pháp về dân sự số 102/2025/QH15.
- Luật Thi hành án hình sự số 127/2025/QH15.
- Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú số 128/2025/QH15.
- Luật Thi hành án dân sự số 106/2025/QH15.
- Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp số 107/2025/QH15.
Nhóm luật này hoàn thiện cơ chế tương trợ tư pháp giữa Việt Nam và nước ngoài, đồng thời điều chỉnh trình tự tổ chức thi hành bản án, quyết định đã có hiệu lực. Cá nhân, doanh nghiệp đang có tranh chấp, yêu cầu thi hành án hoặc vụ việc có yếu tố nước ngoài cần xác định đúng quy định mới trước khi thực hiện thủ tục.
Nhóm luật về kinh tế, thuế, thương mại và xây dựng
- Luật Tiết kiệm, chống lãng phí số 110/2025/QH15.
- Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15.
- Luật Hàng không dân dụng Việt Nam số 130/2025/QH15.
- Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15.
- Luật Xây dựng số 135/2025/QH15.
- Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15.
- Luật Dự trữ quốc gia số 145/2025/QH15.
Đây là nhóm luật có ảnh hưởng rõ rệt đến hoạt động kinh doanh. Doanh nghiệp cần đặc biệt quan tâm đến nghĩa vụ thuế, hóa đơn, giao dịch thương mại điện tử, trách nhiệm của nền tảng số, quản lý dự án đầu tư xây dựng và kiểm soát việc sử dụng nguồn lực.
Nhóm luật về công nghệ, dữ liệu, báo chí và an ninh
- Luật Báo chí số 126/2025/QH15.
- Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15.
- Luật Công nghệ cao số 133/2025/QH15.
- Luật Phòng, chống ma túy số 120/2025/QH15.
- Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến an ninh, trật tự số 118/2025/QH15.
- Luật Chuyển đổi số số 148/2025/QH15.
Các quy định mới đặt ra yêu cầu cao hơn đối với quản trị hệ thống thông tin, an ninh mạng, dữ liệu số và trách nhiệm của tổ chức hoạt động trên môi trường mạng. Những doanh nghiệp sở hữu website, ứng dụng, hệ thống khách hàng hoặc nền tảng trực tuyến cần chủ động rà soát mức độ tuân thủ.
Nhóm luật về quản lý nhà nước, xã hội và viên chức
- Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo số 136/2025/QH15.
- Luật Tình trạng khẩn cấp số 104/2025/QH15.
- Luật Phòng bệnh số 114/2025/QH15.
- Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tham nhũng số 132/2025/QH15.
- Luật Dân số số 113/2025/QH15.
- Luật Viên chức số 129/2025/QH15.
Nhóm luật này liên quan đến hoạt động quản lý công, tiếp nhận khiếu nại, tố cáo, kiểm soát tham nhũng, phòng bệnh và quản lý đội ngũ viên chức. Các đơn vị sự nghiệp công lập cần cập nhật quy chế tuyển dụng, sử dụng, đánh giá và bố trí nhân sự theo quy định mới.
Nhóm luật về Thủ đô và cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài
- Luật Thủ đô số 02/2026/QH16.
- Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài số 08/2026/QH16.
Hai luật trên được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 23/4/2026 và cùng có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Luật Thủ đô đặc biệt đáng quan tâm đối với các cơ quan, tổ chức, nhà đầu tư và doanh nghiệp đang hoạt động tại Hà Nội.
Những luật có ảnh hưởng trực tiếp đến cá nhân và doanh nghiệp
Luật Thuế thu nhập cá nhân bổ sung nhiều loại thu nhập chịu thuế
Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 bổ sung một số loại thu nhập mới vào diện chịu thuế, trong đó có thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số, chuyển nhượng biển số xe trúng đấu giá và chuyển nhượng vàng miếng.
Luật cũng nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế đối với cá nhân kinh doanh lên 500 triệu đồng một năm. Cá nhân kinh doanh có doanh thu vượt ngưỡng phải xác định phương pháp tính thuế phù hợp với doanh thu, chi phí và quy mô hoạt động.
Một thay đổi đáng chú ý khác là biểu thuế lũy tiến từng phần đối với tiền lương, tiền công được đơn giản hóa từ bảy bậc xuống còn năm bậc. Các mức thuế suất gồm 5%, 10%, 20%, 30% và 35%. Mặc dù luật có hiệu lực chung từ ngày 01/7/2026, những quy định liên quan đến thu nhập từ kinh doanh, tiền lương và tiền công của cá nhân cư trú được áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.
Luật Quản lý thuế chuyển mạnh sang quản lý bằng dữ liệu
Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 định hướng chuyển phương thức quản lý thuế sang dựa trên dữ liệu và mức độ rủi ro. Phạm vi tác động không chỉ giới hạn ở doanh nghiệp lớn mà còn bao gồm doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh.
Quyền của người nộp thuế được mở rộng, đồng thời trách nhiệm kê khai, cung cấp thông tin và sử dụng hóa đơn điện tử cũng được xác định rõ hơn. Doanh nghiệp cần bảo đảm dữ liệu kế toán, doanh thu, hóa đơn và chứng từ có sự thống nhất giữa các hệ thống.
Luật có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Riêng quy định về kê khai, tính thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và sử dụng hóa đơn điện tử của nhóm này đã được áp dụng từ ngày 01/01/2026.
Luật Thương mại điện tử tăng trách nhiệm của nền tảng và người bán
Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 điều chỉnh hoạt động thương mại điện tử, quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân tham gia, trách nhiệm của nền tảng số và hoạt động quản lý nhà nước.
Luật tập trung vào các nội dung như:
- Hoàn thiện cơ chế quản lý nền tảng thương mại điện tử.
- Tăng trách nhiệm của tổ chức vận hành nền tảng và người bán.
- Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong giao dịch trực tuyến.
- Quản lý hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới.
- Ứng dụng công nghệ số trong giám sát và xử lý vi phạm.
Doanh nghiệp bán hàng qua website, ứng dụng, mạng xã hội hoặc sàn thương mại điện tử cần kiểm tra lại thông tin người bán, điều khoản giao dịch, chính sách đổi trả, cơ chế tiếp nhận khiếu nại và hoạt động quảng cáo. Các đơn vị vận hành nền tảng cũng phải rà soát quy trình xác thực tài khoản, lưu trữ thông tin giao dịch và phối hợp với cơ quan quản lý khi phát hiện dấu hiệu vi phạm.
Luật An ninh mạng đặt yêu cầu cao hơn về bảo vệ hệ thống
Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 kế thừa và hợp nhất các quy định còn phù hợp của Luật An ninh mạng năm 2018 và Luật An toàn thông tin mạng năm 2015. Mục tiêu là xây dựng khung pháp lý thống nhất để bảo vệ an ninh quốc gia, chủ quyền trên không gian mạng và hỗ trợ quá trình chuyển đổi số.
Đối với doanh nghiệp, việc tuân thủ không nên chỉ dừng ở cài đặt phần mềm bảo mật. Đơn vị cần kiểm soát toàn bộ quy trình thu thập dữ liệu, phân quyền truy cập, sử dụng tài khoản nội bộ, sao lưu dữ liệu và xử lý sự cố.
Một số công việc nên được thực hiện gồm:
- Phân loại hệ thống và dữ liệu quan trọng.
- Kiểm tra quyền truy cập của nhân viên và đối tác.
- Xây dựng quy trình phản ứng khi xảy ra tấn công mạng.
- Rà soát hợp đồng với đơn vị cung cấp dịch vụ công nghệ.
- Đào tạo nhân sự về bảo mật và phòng chống lừa đảo trực tuyến.
Luật Chuyển đổi số tạo khung pháp lý cho hoạt động số hóa
Luật Chuyển đổi số số 148/2025/QH15 luật hóa khái niệm chuyển đổi số là quá trình thay đổi phương thức hoạt động, quản trị và cung cấp dịch vụ dựa trên công nghệ, dữ liệu, hệ thống và nền tảng số. Một trong những nguyên tắc đáng chú ý là lấy người sử dụng làm trung tâm, tăng kết nối và chia sẻ dữ liệu, hạn chế việc yêu cầu người dân hoặc doanh nghiệp khai báo nhiều lần cùng một thông tin.
Đối với doanh nghiệp, chuyển đổi số không còn đơn thuần là thay hồ sơ giấy bằng tệp điện tử. Quá trình này cần gắn với quản trị dữ liệu, bảo mật, trách nhiệm giải trình và tính hợp pháp của giao dịch điện tử.
Luật Xây dựng ảnh hưởng trực tiếp đến chủ đầu tư và nhà thầu
Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 quy định về hoạt động xây dựng, quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động xây dựng. Chủ đầu tư, nhà thầu, đơn vị thiết kế và đơn vị tư vấn cần kiểm tra lại quy trình chuẩn bị dự án, quản lý chất lượng, hồ sơ xây dựng, hợp đồng và trách nhiệm của từng bên.
Luật có hiệu lực chung từ ngày 01/7/2026. Riêng khoản 2, khoản 3 Điều 43, Điều 71 và các khoản 3, 4, 5 Điều 95 đã có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Do có nhiều nghị định, thông tư hướng dẫn cùng được ban hành, việc chỉ đọc riêng nội dung luật có thể chưa đủ. Mỗi dự án cần được đối chiếu với quy mô công trình, nguồn vốn, địa điểm và thời điểm thực hiện thủ tục.
Luật Viên chức thay đổi cách quản lý theo vị trí việc làm
Luật Viên chức số 129/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, tiếp tục quản lý viên chức gắn với vị trí việc làm và yêu cầu chuyên môn. Người đang trong thời gian tập sự tại thời điểm luật có hiệu lực được xếp lương tương ứng với vị trí việc làm tuyển dụng.
Các bộ, ngành, địa phương và đơn vị sự nghiệp công lập phải hoàn thành việc bố trí vị trí việc làm, xếp lương tương ứng đối với viên chức thuộc phạm vi quản lý chậm nhất vào ngày 01/7/2027. Các đơn vị sự nghiệp công lập cần sớm rà soát hồ sơ viên chức, hợp đồng làm việc, vị trí tuyển dụng, tiêu chuẩn chuyên môn và phương án xếp lương.
Cá nhân cần làm gì khi các luật mới có hiệu lực?
Người dân không nhất thiết phải nghiên cứu toàn bộ 29 luật. Tuy nhiên, cần xác định những văn bản liên quan trực tiếp đến công việc, thu nhập hoặc vụ việc đang giải quyết.
Một số vấn đề nên kiểm tra gồm:
- Thu nhập và nghĩa vụ thuế: Xác định khoản thu nhập nào thuộc diện chịu thuế, được miễn hoặc giảm thuế.
- Kinh doanh trực tuyến: Kiểm tra trách nhiệm cung cấp thông tin, hóa đơn và bảo vệ người tiêu dùng.
- Khiếu nại, tố cáo: Sử dụng đúng trình tự, cơ quan có thẩm quyền và thời hạn thực hiện.
- Thi hành án: Chủ động xác minh điều kiện thi hành và nộp đơn đúng quy định.
- Lý lịch tư pháp: Cập nhật cơ quan tiếp nhận và phương thức thực hiện thủ tục.
- Giao dịch có yếu tố nước ngoài: Kiểm tra quy định về tương trợ tư pháp, dẫn độ hoặc công nhận tài liệu.
Khi quyền lợi có giá trị lớn hoặc vụ việc đã phát sinh tranh chấp, người dân nên tham khảo ý kiến luật sư trước khi ký văn bản, nộp đơn hoặc thực hiện giao dịch.
Doanh nghiệp cần rà soát những nội dung nào?
Kiểm tra ngành nghề và phạm vi pháp luật áp dụng
Doanh nghiệp cần lập danh sách các luật mới ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của mình. Đơn vị xây dựng sẽ có nhóm nghĩa vụ khác với doanh nghiệp thương mại điện tử, công nghệ, truyền thông hoặc vận tải hàng không. Việc xác định sai phạm vi áp dụng có thể dẫn đến bỏ sót thủ tục, hợp đồng không phù hợp hoặc hệ thống nội bộ không đáp ứng quy định.
Rà soát hợp đồng và quy chế nội bộ
Các mẫu hợp đồng, điều khoản giao dịch, chính sách bảo mật, quy trình khiếu nại và quy chế quản lý nhân sự cần được kiểm tra lại.
Doanh nghiệp nên ưu tiên những tài liệu đang sử dụng thường xuyên như:
- Hợp đồng mua bán hàng hóa.
- Hợp đồng cung cấp dịch vụ.
- Hợp đồng lao động và quy chế nhân sự.
- Điều khoản sử dụng website hoặc ứng dụng.
- Chính sách bảo mật và xử lý dữ liệu.
- Quy trình xuất hóa đơn và lưu trữ chứng từ.
Kiểm tra hệ thống thuế, kế toán và hóa đơn
Dữ liệu giữa hợp đồng, hóa đơn, sổ kế toán, tài khoản ngân hàng và hồ sơ khai thuế cần có sự thống nhất. Doanh nghiệp cũng nên phân công rõ người chịu trách nhiệm kiểm tra hóa đơn, xác nhận doanh thu và lưu trữ tài liệu. Khi phát hiện sai lệch, cần thực hiện điều chỉnh trước khi cơ quan thuế tiến hành kiểm tra.
Đánh giá an ninh mạng và quản trị dữ liệu
Các hệ thống lưu trữ thông tin khách hàng, nhân viên và đối tác cần được kiểm tra về quyền truy cập, khả năng sao lưu và phương án phục hồi. Doanh nghiệp không nên sử dụng chung tài khoản quản trị hoặc để nhân viên cũ tiếp tục truy cập hệ thống. Hợp đồng với nhà cung cấp phần mềm, máy chủ và dịch vụ điện toán đám mây cũng cần quy định rõ trách nhiệm bảo mật.
Theo dõi văn bản hướng dẫn thi hành
Luật thường quy định những nguyên tắc chung. Nhiều thủ tục, biểu mẫu và điều kiện cụ thể sẽ được hướng dẫn tại nghị định, thông tư hoặc quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Doanh nghiệp cần theo dõi đồng thời cả luật và văn bản hướng dẫn. Không nên áp dụng quy trình cũ chỉ vì biểu mẫu nội bộ chưa được cập nhật.
Câu hỏi thường gặp về 29 luật có hiệu lực từ 1/7/2026
Có phải toàn bộ nội dung của 29 luật đều được áp dụng từ ngày 01/7/2026?
Không. Một số luật có điều khoản chuyển tiếp hoặc quy định thời điểm áp dụng riêng. Ví dụ, Luật Quản lý thuế và Luật Xây dựng có một số nội dung đã được áp dụng từ ngày 01/01/2026. Quy định về thu nhập từ kinh doanh, tiền lương và tiền công trong Luật Thuế thu nhập cá nhân được áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.
Hộ kinh doanh có bị ảnh hưởng bởi các luật mới không?
Có. Hộ và cá nhân kinh doanh chịu tác động trực tiếp từ Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Quản lý thuế và Luật Thương mại điện tử. Chủ hộ cần chú ý ngưỡng doanh thu, phương pháp tính thuế, hóa đơn điện tử và trách nhiệm cung cấp thông tin khi bán hàng qua nền tảng số.
Doanh nghiệp bán hàng trên mạng cần ưu tiên cập nhật nội dung nào?
Doanh nghiệp nên ưu tiên rà soát thông tin người bán, nguồn gốc hàng hóa, chính sách đổi trả, quy trình giải quyết khiếu nại, hóa đơn, bảo vệ dữ liệu và điều khoản giao dịch. Đơn vị vận hành sàn hoặc nền tảng trung gian còn phải kiểm tra cơ chế xác thực người bán, lưu trữ dữ liệu và xử lý hành vi vi phạm.
Trường hợp đang thực hiện thủ tục theo luật cũ thì áp dụng luật nào?
Việc áp dụng phụ thuộc vào điều khoản chuyển tiếp của từng luật, thời điểm phát sinh quyền và nghĩa vụ, cũng như giai đoạn xử lý hồ sơ. Không nên mặc nhiên cho rằng mọi thủ tục đang thực hiện sẽ chuyển sang luật mới. Những hồ sơ có giá trị lớn hoặc đang tranh chấp cần được kiểm tra riêng theo từng trường hợp.
Việc cập nhật 29 luật có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 là yêu cầu cần thiết đối với cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhằm bảo đảm tuân thủ pháp luật, hạn chế tranh chấp và chủ động điều chỉnh hoạt động phù hợp với quy định mới. Do phạm vi sửa đổi liên quan đến nhiều lĩnh vực như thuế, thương mại điện tử, xây dựng, an ninh mạng, thi hành án và quản lý viên chức, mỗi tổ chức cần rà soát kỹ những nội dung tác động trực tiếp đến mình.
Trong trường hợp cần xác định quy định áp dụng, rà soát hợp đồng, hồ sơ hoặc xây dựng phương án tuân thủ, khách hàng có thể liên hệ Công ty Luật TNHH Dragon để được luật sư tư vấn và hỗ trợ kịp thời. Với kinh nghiệm trong nhiều lĩnh vực pháp lý, Công ty Luật TNHH Dragon sẽ giúp cá nhân và doanh nghiệp nhận diện rủi ro, bảo vệ quyền lợi hợp pháp và áp dụng đúng các quy định mới từ ngày 01/7/2026.
