Câu hỏi “Vợ hai có được hưởng thừa kế không?” luôn là vấn đề nhạy cảm và dễ phát sinh tranh chấp trong các mối quan hệ gia đình. Nhiều người rơi vào tình huống lúng túng khi không hiểu rõ quyền lợi của vợ hai theo quy định pháp luật, dẫn đến mâu thuẫn kéo dài. Bài viết dưới đây của Công ty Luật TNHH Dragon sẽ giúp bạn hiểu rõ căn cứ pháp lý, điều kiện được hưởng thừa kế và cách bảo vệ quyền lợi hợp pháp trong các trường hợp liên quan đến thừa kế giữa vợ hai và các thành viên khác trong gia đình.
Căn cứ pháp lý về quyền thừa kế
Để hiểu rõ quyền lợi của người “vợ hai”, trước hết cần nắm rõ quy định về người thừa kế theo pháp luật.
Người được hưởng thừa kế theo Bộ luật Dân sự 2015
Theo Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, người thừa kế theo pháp luật được chia theo ba hàng thừa kế:
- Hàng thừa kế thứ nhất: gồm vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết.
- Hàng thừa kế thứ hai: gồm ông bà nội, ông bà ngoại, anh chị em ruột của người chết, cháu ruột mà người chết là ông bà.
- Hàng thừa kế thứ ba: gồm cụ nội, cụ ngoại, cô, dì, chú, bác, cậu ruột của người chết và chắt ruột.
Những người ở cùng hàng thừa kế sẽ được hưởng phần di sản bằng nhau, và chỉ khi hàng trước không còn ai đủ điều kiện thừa kế, thì hàng sau mới được hưởng.
Khi nào di sản được chia theo pháp luật?
Theo Điều 650 Bộ luật Dân sự 2015, việc chia thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong các trường hợp:
- Không có di chúc.
- Di chúc không hợp pháp.
- Người được chỉ định trong di chúc chết trước hoặc cùng thời điểm với người lập di chúc.
- Người được chỉ định không còn tồn tại hoặc từ chối nhận di sản.
- Phần di sản không được định đoạt trong di chúc.
Như vậy, nếu người chồng mất mà không để lại di chúc hợp pháp, tài sản sẽ được chia đều cho những người ở hàng thừa kế thứ nhất, trong đó vợ hợp pháp (bao gồm cả “vợ hai” nếu hợp pháp) được quyền hưởng phần bằng với các con hoặc cha mẹ của người mất.
Vợ hai có được hưởng thừa kế không? Câu trả lời phụ thuộc vào tính hợp pháp của hôn nhân
Trường hợp vợ hai có đăng ký kết hôn hợp pháp
Nếu người chồng đã ly hôn hợp pháp với người vợ trước và đăng ký kết hôn hợp pháp với người vợ hai, thì người vợ hai được pháp luật công nhận là vợ hợp pháp.
Trong trường hợp này:
- Nếu người chồng để lại di chúc, quyền hưởng di sản của người vợ hai sẽ phụ thuộc vào nội dung di chúc.
- Nếu không có di chúc, người vợ hai sẽ được xếp vào hàng thừa kế thứ nhất, cùng với cha mẹ, con đẻ, con nuôi của người chồng và được hưởng phần tài sản ngang bằng với những người này.
Ví dụ: Người chồng có 2 con và cha mẹ còn sống, vợ hai là người hợp pháp. Khi người chồng qua đời, toàn bộ di sản sẽ được chia đều cho 5 người (cha, mẹ, hai con, vợ hai).
Trường hợp vợ hai không đăng ký kết hôn
Nếu hai người chỉ chung sống như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn, thì pháp luật không công nhận là hôn nhân hợp pháp.
Do đó, người vợ hai sẽ không có quyền thừa kế khi chồng mất, trừ khi người chồng có để lại di chúc hợp pháp ghi rõ việc để lại tài sản cho người này.
Tuy nhiên, có một ngoại lệ đặc biệt: Nếu hai người chung sống với nhau như vợ chồng trước ngày 03/01/1987 (thời điểm Luật Hôn nhân và Gia đình 1986 có hiệu lực) và đủ điều kiện kết hôn theo quy định thời điểm đó, thì mối quan hệ được công nhận là hôn nhân thực tế. Khi đó, người vợ hai được quyền hưởng thừa kế như vợ hợp pháp.
Di chúc và quyền của vợ hai trong việc hưởng thừa kế
Di chúc là căn cứ quan trọng quyết định việc phân chia tài sản. Theo Điều 626 Bộ luật Dân sự 2015, người lập di chúc có quyền:
- Chỉ định người thừa kế hoặc truất quyền của người thừa kế.
- Phân chia phần di sản cho từng người.
- Dành một phần tài sản để thờ cúng hoặc tặng cho người khác.
- Giao nghĩa vụ cho người thừa kế.
Như vậy, người chồng có thể chỉ định vợ hai là người thừa kế hợp pháp trong di chúc, bất kể ý kiến của các thành viên khác. Tuy nhiên, để di chúc có hiệu lực, nó phải được lập hợp pháp tức là người lập di chúc minh mẫn, không bị cưỡng ép, nội dung không trái luật và đạo đức xã hội, và được lập theo đúng hình thức quy định (có công chứng hoặc chứng thực).
Các lưu ý quan trọng khi giải quyết quyền thừa kế của vợ hai
Xác minh tính hợp pháp của hôn nhân
Trước khi xác định quyền hưởng di sản, cần kiểm tra giấy chứng nhận đăng ký kết hôn giữa người vợ hai và người chồng. Nếu hôn nhân không được pháp luật công nhận, người vợ hai không có quyền thừa kế theo luật định.
Kiểm tra và xác thực di chúc
Nếu có di chúc, gia đình cần xác minh di chúc có hợp pháp hay không. Một di chúc chỉ có giá trị khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện về năng lực lập di chúc, hình thức, nội dung và không có yếu tố gian dối, ép buộc.
Trong trường hợp có tranh chấp, luật sư tư vấn luật dân sự sẽ giúp kiểm tra, xác minh và đại diện bảo vệ quyền lợi cho các bên liên quan.
Phòng tránh tranh chấp tài sản
Trên thực tế, nhiều vụ tranh chấp thừa kế phát sinh từ hiểu lầm hoặc gian lận. Do đó, các bên cần giữ lại toàn bộ giấy tờ pháp lý liên quan đến tài sản, tránh bị chiếm đoạt hoặc giả mạo hồ sơ. Nếu có dấu hiệu bất thường, hãy liên hệ ngay với một văn phòng luật sư uy tín tại Hà Nội để được tư vấn kịp thời.
Giải quyết tranh chấp tại tòa án
Khi không thể tự thỏa thuận, các bên có thể yêu cầu tòa án nhân dân có thẩm quyền giải quyết. Lúc này, việc có luật sư chuyên về dân sự hỗ trợ là vô cùng quan trọng để thu thập chứng cứ, trình bày lập luận pháp lý và bảo vệ quyền lợi chính đáng.
Dịch vụ tư vấn thừa kế tại Công ty Luật TNHH Dragon
Là công ty luật sư uy tín tại Hà Nội, Công ty Luật TNHH Dragon tự hào là một trong những văn phòng luật sư hàng đầu trong lĩnh vực tư vấn luật dân sự, hôn nhân và thừa kế.
Chúng tôi cam kết:
- Tư vấn đúng pháp luật, bảo vệ tối đa quyền lợi khách hàng.
- Đồng hành trong suốt quá trình giải quyết tranh chấp từ khâu hòa giải đến khởi kiện.
- Giữ bí mật tuyệt đối thông tin khách hàng.
- Đưa ra phương án tối ưu, tiết kiệm thời gian và chi phí.
Với đội ngũ luật sư tư vấn luật dân sự giàu kinh nghiệm, Dragon tự tin hỗ trợ hiệu quả mọi trường hợp liên quan đến thừa kế, chia tài sản, xác lập quyền sở hữu, và xác minh di chúc.
Tóm lại, vợ hai có được hưởng thừa kế hay không phụ thuộc hoàn toàn vào tính hợp pháp của hôn nhân và di chúc (nếu có). Nếu người vợ hai được công nhận hợp pháp, họ có quyền hưởng phần tài sản ngang bằng với các thành viên khác trong hàng thừa kế thứ nhất.
Trong mọi trường hợp có tranh chấp hoặc nghi ngờ về tính hợp pháp của di chúc, bạn nên tìm đến một văn phòng luật sư uy tín tại Hà Nội như Công ty Luật TNHH Dragon để được hỗ trợ chuyên sâu, tránh mất thời gian và đảm bảo quyền lợi chính đáng của mình.
