Trả lời nhanh: Tội tàng trữ trái phép chất ma túy được quy định tại Điều 249 Bộ luật Hình sự 2015. Người nào cất giữ ma túy mà không nhằm mục đích mua bán, vận chuyển hay sản xuất, với khối lượng đạt ngưỡng luật định, bị phạt tù. Từ 01/7/2025, khung thấp nhất là 3 đến 5 năm tù (trước đó là 1 đến 5 năm). Khung nặng nhất là 15 đến 20 năm tù hoặc tù chung thân.
Cập nhật: 27/10/2026 · Biên soạn: Công ty Luật TNHH Dragon · Kiểm duyệt: Luật sư Nguyễn Minh Long
Một gói nhỏ trong túi áo. Một viên nén tìm thấy trong xe. Vài gam “đá” cất trong phòng trọ. Với nhiều người, đó chỉ là chuyện cá nhân. Với pháp luật, đó có thể là tội hình sự.
Bài viết này giải thích rõ về tàng trữ ma túy: ngưỡng khối lượng, khung hình phạt mới từ 01/7/2025, cách phân biệt với mua bán và vận chuyển, quyền của người bị điều tra.
Luật sư hình sự Công ty Luật TNHH Dragon làm việc với thân chủ.
| Nội dung | Tóm tắt |
|---|---|
| Căn cứ pháp lý | Điều 249 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bởi Luật số 12/2017/QH14 và Luật số 86/2025/QH15 (hiệu lực 01/7/2025) |
| Khung 1 | Tù 3-5 năm (hành vi từ 01/7/2025). Hành vi trước ngày này: tù 1-5 năm |
| Khung 2, 3 | Tù 5-10 năm; tù 10-15 năm |
| Khung 4 | Tù 15-20 năm hoặc tù chung thân |
| Ngưỡng cơ bản (heroin, cocaine, ma túy tổng hợp) | Từ 0,1 gam trở lên |
| Không hình sự khi | Dưới ngưỡng và chưa từng bị xử phạt hành chính hay kết án về hành vi này |
| Hình phạt bổ sung | Phạt tiền, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề 1-5 năm, tịch thu tài sản |
1. Tội tàng trữ trái phép chất ma túy là gì?
Tàng trữ trái phép chất ma túy là hành vi cất giữ, cất giấu bất hợp pháp chất ma túy. Nơi cất có thể là nhà ở, phòng trọ, xe, túi xách hoặc ngay trên người.
Điểm mấu chốt nằm ở mục đích. Người cất giữ không nhằm mua bán, vận chuyển hay sản xuất trái phép chất ma túy. Nếu có mục đích đó, hành vi bị xử lý theo tội khác, thường nặng hơn nhiều.
Điều 249 áp dụng cho mọi loại ma túy, từ nhựa thuốc phiện, heroin, ma túy tổng hợp đến lá, quả của cây có chứa chất ma túy.
2. Dấu hiệu cấu thành theo Điều 249 BLHS
2.1. Chủ thể
Bất kỳ ai có năng lực trách nhiệm hình sự. Người từ đủ 16 tuổi chịu trách nhiệm đầy đủ. Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi chỉ chịu trách nhiệm về tội rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng. Điều 249 nằm trong danh sách điều luật mà nhóm tuổi này phải chịu trách nhiệm theo Điều 12 BLHS.
2.2. Mặt chủ quan
Lỗi cố ý. Người phạm tội biết đó là chất ma túy nhưng vẫn cất giữ. Người thật sự không biết, ví dụ nhận giữ hộ một túi đồ kín, cần được xem xét kỹ về yếu tố này.
2.3. Khách thể
Hành vi xâm phạm chế độ quản lý chất ma túy của Nhà nước.
2.4. Mặt khách quan
Là hành vi cất giữ trái phép. Thời điểm hoàn thành tính từ khi cất giữ, không cần đã sử dụng hay đã bán. Khoản 1 chỉ truy cứu khi thuộc một trong hai nhóm:
- Đạt ngưỡng khối lượng hoặc thể tích quy định tại điều luật (xem bảng ở mục 4).
- Dù chưa đạt ngưỡng nhưng đã bị xử phạt hành chính về hành vi này. Hoặc đã bị kết án về tội này hay các tội tại Điều 248, 250, 251, 252, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm.
3. Khung hình phạt tội tàng trữ trái phép chất ma túy từ 01/7/2025
Luật số 86/2025/QH15 sửa đổi Điều 249, có hiệu lực từ 01/7/2025. Điểm thay đổi dễ thấy nhất là mức thấp nhất của khoản 1 tăng từ 1 năm lên 3 năm tù. Các bản án xét xử từ cuối năm 2025 đã áp dụng khung 3-5 năm cho hành vi xảy ra từ 0 giờ ngày 01/7/2025.
| Khoản | Hình phạt | Điều kiện chính |
|---|---|---|
| 1 | Tù 3-5 năm | Khối lượng ở mức thấp nhất, hoặc đã bị xử phạt hành chính, đã có án chưa xóa |
| 2 | Tù 5-10 năm | Có tổ chức; phạm tội 2 lần trở lên; lợi dụng chức vụ, quyền hạn; lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức; dùng người dưới 16 tuổi; tái phạm nguy hiểm; hoặc khối lượng ở mức cao hơn |
| 3 | Tù 10-15 năm | Khối lượng ở mức lớn |
| 4 | Tù 15-20 năm hoặc tù chung thân | Khối lượng ở mức đặc biệt lớn |
| 5 | Hình phạt bổ sung | Phạt tiền, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định 1-5 năm, tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản |
Hành vi trước 01/7/2025 áp dụng khung nào? Quy định mới nặng hơn ở khoản 1, nên không áp dụng cho hành vi xảy ra trước ngày này, kể cả khi vụ việc bị phát hiện sau đó. Những điểm có lợi cho người phạm tội có thể được áp dụng theo Điều 7 BLHS. Hãy đối chiếu văn bản hợp nhất với các khoản 2, 3, 4 và mức phạt tiền ở khoản 5. Luật mới tăng hình phạt ở nhóm tội ma túy.
4. Khối lượng ma túy bao nhiêu thì bị truy cứu hình sự?
Mỗi loại ma túy có ngưỡng riêng. Luật số 86/2025/QH15 bổ sung Ketamine và Fentanyl vào nhóm chất tính trách nhiệm hình sự như heroin, cocaine. Bảng dưới đây tóm tắt các ngưỡng chính theo từng khoản.
| Loại ma túy | Khoản 1 | Khoản 2 | Khoản 3 | Khoản 4 |
|---|---|---|---|---|
| Nhựa thuốc phiện, nhựa cần sa, cao côca | 1 g đến dưới 500 g | 500 g đến dưới 1 kg | 1 kg đến dưới 5 kg | Từ 5 kg |
| Heroine, Cocaine, Methamphetamine, Amphetamine, MDMA, XLR-11, Ketamine, Fentanyl | 0,1 g đến dưới 5 g | 5 g đến dưới 30 g | 30 g đến dưới 100 g | Từ 100 g |
| Chất ma túy khác, thể rắn | 1 g đến dưới 20 g | 20 g đến dưới 100 g | 100 g đến dưới 300 g | Từ 300 g |
| Chất ma túy khác, thể lỏng | 10 ml đến dưới 100 ml | 100 ml đến dưới 250 ml | 250 ml đến dưới 750 ml | Từ 750 ml |
| Lá cây côca, lá khát, lá, rễ, thân, cành, hoa, quả cây cần sa | 1 kg đến dưới 10 kg | 10 kg đến dưới 25 kg | 25 kg đến dưới 75 kg | Từ 75 kg |
| Quả thuốc phiện khô | 5 kg đến dưới 50 kg | 50 kg đến dưới 200 kg | 200 kg đến dưới 600 kg | Từ 600 kg |
| Quả thuốc phiện tươi | 1 kg đến dưới 10 kg | 10 kg đến dưới 50 kg | 50 kg đến dưới 150 kg | Từ 150 kg |
Có từ 2 chất ma túy trở lên thì cộng quy đổi theo tỷ lệ. Tổng quy đổi đạt ngưỡng nào thì áp dụng khung đó.
4.1. Dưới ngưỡng thì xử lý thế nào?
Nếu dưới ngưỡng và chưa từng bị xử phạt hành chính hay kết án, người cất giữ thường không bị truy cứu hình sự. Họ vẫn bị xử phạt hành chính và có thể bị áp dụng biện pháp cai nghiện theo quy định.
Lưu ý: danh mục chất ma túy trong điều luật có thể được bổ sung theo luật sửa đổi. Trước khi kết luận về một vụ việc, hãy đối chiếu văn bản hợp nhất và kết luận giám định.
Luật sư Dragon có mặt từ buổi lấy lời khai đầu tiên, kiểm tra biên bản thu giữ và kết luận giám định. Phí tư vấn trực tiếp từ 500.000 đồng/giờ (mức tham khảo).
5. Phân biệt tàng trữ, vận chuyển, mua bán và sử dụng ma túy
Cùng một gói ma túy, tội danh có thể khác hẳn tùy mục đích. Đây là điểm tranh luận quan trọng nhất trong nhiều vụ án.
| Tội danh | Điều luật | Đặc điểm |
|---|---|---|
| Tàng trữ | Điều 249 | Cất giữ, không nhằm mua bán, vận chuyển, sản xuất |
| Vận chuyển | Điều 250 | Chuyển ma túy từ nơi này sang nơi khác |
| Mua bán | Điều 251 | Bán, mua để bán, trao đổi, thanh toán bằng ma túy |
| Chiếm đoạt | Điều 252 | Chiếm đoạt chất ma túy của người khác |
Nếu cất giữ ma túy để bán lại cho người khác, người đó bị truy cứu về tội mua bán trái phép chất ma túy, không phải tội tàng trữ. Ngược lại, nếu chứng cứ chỉ cho thấy cất giữ để dùng, luật sư sẽ đề nghị xử theo Điều 249.
5.1. Còn tội sử dụng trái phép chất ma túy?
Theo thông tin đã đăng tải, Luật số 86/2025/QH15 bổ sung tội sử dụng trái phép chất ma túy (Điều 256a). Phạm vi áp dụng được giới hạn: người đang cai nghiện bắt buộc hoặc đang trong thời gian quản lý sau cai nghiện mà vẫn tiếp tục sử dụng. Người dùng ma túy thông thường chủ yếu vẫn bị xử lý hành chính. Hãy đối chiếu văn bản chính thức khi cần áp dụng vào một vụ việc cụ thể.
6. Những tình huống thường gặp và cách đánh giá
- Ma túy tìm thấy trong nhà, phòng trọ có nhiều người ở: cơ quan điều tra phải chứng minh ai biết và ai quản lý số ma túy đó. Chỉ ở chung chưa đủ để kết tội.
- Giữ hộ người khác: nếu biết rõ là ma túy mà vẫn cất giữ, người giữ có thể bị truy cứu. Nếu không biết nội dung bên trong, đây là lập luận bào chữa quan trọng.
- Góp tiền mua chung để cùng dùng: cơ quan tố tụng xem xét vai trò từng người và phần khối lượng mỗi người phải chịu trách nhiệm. Đây là phần luật sư thường tranh luận.
- Ma túy giấu trong xe: cần xác định chủ xe có biết hay không, ai trực tiếp cất giấu.
- Cất giữ nhiều lần, nhiều địa điểm: có thể bị xem là phạm tội nhiều lần, thuộc tình tiết tăng nặng ở khoản 2.
Mỗi tình huống đều phụ thuộc chứng cứ cụ thể. Bạn nên gặp luật sư trước khi khai báo.
7. Giám định ma túy và quyền của người bị điều tra
Khi thu giữ chất nghi là ma túy, cơ quan tố tụng phải trưng cầu giám định để xác định loại chất và khối lượng. Kết quả giám định quyết định khung hình phạt, nên luật sư luôn đọc kỹ kết luận này.
7.1. Những điểm luật sư thường kiểm tra
- Việc niêm phong, lấy mẫu, bàn giao tang vật có đúng thủ tục.
- Khối lượng được tính là khối lượng chất ma túy hay cả bao bì, dung dịch.
- Hàm lượng chất ma túy nếu thuộc trường hợp phải xác định hàm lượng.
- Có yêu cầu giám định lại hay không khi kết quả đáng ngờ.
7.2. Quyền của người bị bắt, tạm giữ
Bạn có quyền nhờ luật sư ngay từ khi bị bắt, tạm giữ. Bạn có quyền không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình. Hướng dẫn chi tiết có tại bài thủ tục mời luật sư bào chữa trong vụ án hình sự.
8. Tình tiết giảm nhẹ, án treo và cơ hội giảm án
Điều 51 BLHS liệt kê nhiều tình tiết giảm nhẹ. Với vụ án ma túy, các tình tiết hay được áp dụng gồm:
- Thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải.
- Tự thú, đầu thú.
- Phạm tội lần đầu, nhân thân tốt.
- Có người thân là người có công, hoàn cảnh gia đình khó khăn.
- Tích cực giúp cơ quan điều tra phát hiện tội phạm khác.
8.1. Có được hưởng án treo không?
Án treo chỉ áp dụng khi mức phạt tù không quá 3 năm. Từ 01/7/2025, mức thấp nhất của khoản 1 là 3 năm, nên cơ hội hẹp hơn trước. Trường hợp có nhiều tình tiết giảm nhẹ, Tòa án vẫn có thể xét hình phạt dưới mức thấp nhất của khung theo Điều 54 BLHS. Điều kiện án treo xem tại bài án treo: điều kiện được hưởng.
8.2. Tại ngoại khi đang điều tra
Gia đình có thể đề nghị bảo lĩnh để người bị khởi tố được tại ngoại. Quy trình và hồ sơ có tại bài thủ tục xin bảo lĩnh tại ngoại.
Nhắn Zalo hoặc gọi hotline để được hướng dẫn mời luật sư, làm hồ sơ bảo lĩnh và theo dõi vụ án.
9. Người thân bị bắt vì ma túy: việc cần làm ngay
- Giữ bình tĩnh, không tự ý liên hệ để “chạy án”. Hành vi này thường gây bất lợi và có thể vi phạm pháp luật.
- Nhờ luật sư ngay. Luật sư có thể gặp người bị tạm giữ và nắm tình tiết vụ án từ đầu.
- Thu thập giấy tờ: xác nhận cư trú, giấy tờ nhân thân, tài liệu chứng minh hoàn cảnh gia đình, giấy khen nếu có.
- Theo dõi thời hạn tạm giữ, tạm giam để kịp đề nghị thay đổi biện pháp ngăn chặn.
Xem thêm bài người nhà bị tạm giữ phải làm gì và luật sư bào chữa cho người bị bắt, tạm giam.
10. Dịch vụ luật sư bào chữa tại Công ty Luật Dragon
Đội ngũ luật sư Công ty Luật TNHH Dragon.
Công ty Luật TNHH Dragon có trụ sở tại Long Biên, Hà Nội và chi nhánh tại Hải Phòng. Trong vụ án ma túy, luật sư tập trung vào các việc sau:
- Phân tích hồ sơ, xác định đúng tội danh và khung hình phạt.
- Kiểm tra quy trình thu giữ, niêm phong, giám định.
- Tham gia lấy lời khai, đối chất, gửi kiến nghị trong giai đoạn điều tra.
- Làm hồ sơ bảo lĩnh, tại ngoại. Đề nghị án treo hoặc giảm nhẹ hình phạt.
- Bào chữa tại phiên tòa sơ thẩm, phúc thẩm.
Xem thêm dịch vụ luật sư bào chữa hình sự giỏi tại Hà Nội. Bạn có thể đến văn phòng luật sư tại Hà Nội hoặc gọi điện, nhắn Zalo để đặt lịch. Phí tư vấn trực tiếp từ 500.000 đồng/giờ. Đây là mức giá tham khảo, có thể thay đổi theo vụ việc.
Luật sư trưởng Nguyễn Minh Long tại trụ sở Công ty Luật Dragon.
Giải đáp nhanh
Câu hỏi thường gặp: Tội tàng trữ trái phép chất ma túy
1Tội tàng trữ trái phép chất ma túy bị phạt bao nhiêu năm tù?▼
Theo Điều 249 BLHS, khung 1 là tù 3-5 năm với hành vi từ 01/7/2025 (trước đó 1-5 năm). Khung 2 là 5-10 năm, khung 3 là 10-15 năm, khung 4 là 15-20 năm hoặc tù chung thân. Mức cụ thể phụ thuộc loại ma túy, khối lượng và tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ.
2Tàng trữ ma túy lần đầu, khối lượng ít có bị đi tù không?▼
Nếu dưới ngưỡng luật định và chưa từng bị xử phạt hành chính hay kết án về hành vi này, thường chỉ bị xử phạt hành chính. Nếu đạt ngưỡng, ví dụ từ 0,1 gam heroin hoặc ma túy tổng hợp, vẫn bị truy cứu hình sự dù là lần đầu.
3Tàng trữ khác mua bán ma túy ở điểm nào?▼
Khác ở mục đích. Tàng trữ là cất giữ mà không nhằm mua bán, vận chuyển, sản xuất. Cất giữ để bán lại cho người khác bị xử theo Điều 251 về tội mua bán trái phép chất ma túy, với khung hình phạt nặng hơn.
4Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi có bị truy cứu về tội này không?▼
Có thể. Điều 249 nằm trong danh sách điều luật mà người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm, nhưng chỉ với tội rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng theo Điều 12 BLHS.
5Người thân bị khởi tố về tội này cần làm gì trước tiên?▼
Nên mời luật sư ngay từ giai đoạn điều tra. Luật sư kiểm tra kết luận giám định, xác định đúng khung hình phạt, thu thập tình tiết giảm nhẹ và đề nghị bảo lĩnh nếu đủ điều kiện. Bạn có thể liên hệ Công ty Luật TNHH Dragon để được tư vấn cụ thể.
Kết luận
Tàng trữ ma túy có thể là tội hình sự với khối lượng rất nhỏ, chỉ từ 0,1 gam heroin hoặc ma túy tổng hợp. Từ 01/7/2025, khung thấp nhất tăng lên 3 đến 5 năm tù. Tội danh cuối cùng còn phụ thuộc mục đích cất giữ, kết luận giám định và chứng cứ chứng minh người cất giữ. Nếu bạn hoặc người thân đang bị điều tra, hãy mời luật sư ngay từ đầu.
Bài viết được kiểm duyệt nội dung bởi Luật sư Nguyễn Minh Long, Công ty Luật TNHH Dragon.
Luật sư Công ty Luật TNHH Dragon tiếp nhận hồ sơ, đánh giá khung hình phạt và đề xuất phương án bào chữa cụ thể.
