Tai nạn lao động 2026: Mức bồi thường, trợ cấp và thủ tục

Cập nhật: 27/10/2026 · Biên soạn: Công ty Luật TNHH Dragon · Kiểm duyệt: Luật sư Nguyễn Minh Long

Nhiều người bị nạn chỉ nghe công ty nói “sẽ hỗ trợ”. Họ không biết khoản đó có đúng luật hay không. Ngược lại, nhiều doanh nghiệp không phân biệt được bồi thường, trợ cấp và chế độ từ bảo hiểm xã hội.

Bài viết này giải thích từng khoản, cách tính, hồ sơ cần giữ và việc nên làm khi bị từ chối. Nội dung cập nhật đến tháng 10/2026. Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 vẫn đang có hiệu lực. Dự thảo luật sửa đổi chưa được thông qua nên bài chưa áp dụng.

1. Thế nào là tai nạn trong lao động?

Đây là tai nạn gây tổn thương cho bộ phận, chức năng cơ thể hoặc gây tử vong cho người lao động. Tai nạn xảy ra trong quá trình lao động, gắn với việc thực hiện công việc hoặc nhiệm vụ.

Không phải sự cố nào tại nơi làm việc cũng được xử lý giống nhau. Bạn cần làm rõ ba vấn đề.

• Sự việc có được xác định là tai nạn lao động hay không.
• Mức suy giảm khả năng lao động của người bị nạn là bao nhiêu.
• Lỗi thuộc về ai, hoặc thuộc về nhiều bên theo tỷ lệ nào.

Ba điểm này quyết định mức bồi thường, mức trợ cấp và các khoản khác người bị nạn nhận được.

2. Công ty có trách nhiệm gì khi xảy ra tai nạn?

Điều 38 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 giao cho người sử dụng lao động nhiều nghĩa vụ bắt buộc. Công ty không thể chỉ hỗ trợ “tùy khả năng”.

• Sơ cứu, cấp cứu kịp thời và đưa người bị nạn đi điều trị.
• Tạm ứng và thanh toán chi phí y tế từ khi sơ cứu đến khi điều trị ổn định, phần mà bảo hiểm y tế không chi trả.
• Trả đủ tiền lương cho thời gian nghỉ điều trị, phục hồi chức năng.
• Bồi thường hoặc trợ cấp tùy mức lỗi của người lao động.

Tiền lương làm căn cứ gồm mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung theo hợp đồng.

3. Bồi thường tai nạn lao động được tính thế nào?

Khoản 4 Điều 38 áp dụng khi tai nạn không hoàn toàn do lỗi của người lao động. Công ty phải bồi thường ít nhất:

• 1,5 tháng tiền lương nếu suy giảm khả năng lao động từ 5% đến 10%.
• 1,5 tháng lương cộng thêm 0,4 tháng cho mỗi 1% tăng thêm, nếu suy giảm từ 11% đến 80%.
• 30 tháng tiền lương nếu suy giảm từ 81% trở lên hoặc người lao động chết.

Đây là mức tối thiểu. Hai bên có thể thỏa thuận mức cao hơn, nhưng không được thấp hơn luật.

3.1. Ví dụ minh họa

Anh K bị suy giảm khả năng lao động 20%. Phần vượt 10% là 10 điểm phần trăm.

Mức bồi thường tối thiểu = 1,5 + (10 × 0,4) = 5,5 tháng tiền lương.

Tiền lương một tháng của anh K là mức lương theo hợp đồng cộng phụ cấp. Nếu lương là 12.000.000 đồng, mức tối thiểu là 66.000.000 đồng.

4. Nếu tai nạn do lỗi của chính người lao động

Khoản 5 Điều 38 quy định công ty không phải bồi thường theo mức trên. Nhưng công ty vẫn phải trợ cấp một khoản ít nhất bằng 40% mức bồi thường tương ứng.

Điểm này nhiều người không biết. Công ty cũng không thể gọi khoản chi này là “hỗ trợ nhân đạo” rồi chi rất ít. Về bản chất pháp lý, đó có thể là khoản trợ cấp bắt buộc.

5. Ngoài công ty, người bị nạn còn được hưởng gì?

Nếu tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và đủ điều kiện, bạn còn có thể hưởng chế độ từ quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp. Nhóm quyền lợi gồm:

• Trợ cấp một lần hoặc hằng tháng, tùy mức suy giảm khả năng lao động.
• Hỗ trợ phương tiện trợ giúp sinh hoạt, dụng cụ chỉnh hình.
• Trợ cấp phục vụ khi suy giảm nặng.
• Chế độ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe.
• Trợ cấp cho thân nhân khi người lao động chết, cùng chế độ tử tuất.

Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có hiệu lực từ 01/7/2025 và đã sửa đổi một số nội dung liên quan. Nhiều mức trợ cấp được tính theo mức tham chiếu thay vì mức lương cơ sở như cách ghi trong tài liệu cũ. Vì vậy bạn đừng dùng con số trong bài viết cũ mà hãy hỏi cơ quan bảo hiểm xã hội mức hiện hành.

Bạn cần tách bạch hai nguồn: khoản công ty phải trả và khoản bảo hiểm xã hội chi trả. Nhiều hồ sơ thiếu quyền lợi chỉ vì mới xử lý một phần. Xem thêm tại tư vấn luật bảo hiểm xã hội.

6. Trình tự xử lý sau khi xảy ra tai nạn

Ngoài cứu chữa, doanh nghiệp phải khai báo, điều tra và lập hồ sơ. Nghị định 39/2016/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết các nội dung này. Điều tra ở cấp cơ sở thường gồm các bước sau.

• Thu thập dấu vết, chứng cứ, tài liệu liên quan.
• Lấy lời khai của nạn nhân, người biết sự việc.
• Lập biên bản điều tra.
• Họp công bố biên bản điều tra.

Hồ sơ sơ sài, thiếu lời khai hoặc thiếu xác định nguyên nhân sẽ khiến việc đòi bồi thường về sau khó hơn nhiều. Hãy yêu cầu công ty cung cấp bản sao biên bản.

7. Người lao động cần chuẩn bị gì?

Luật yêu cầu doanh nghiệp lập hồ sơ. Dù vậy bạn vẫn nên tự giữ tài liệu để không bị động khi có tranh chấp.

7.1. Hồ sơ y tế

• Giấy ra viện, hồ sơ điều trị.
• Kết luận giám định mức suy giảm khả năng lao động.
• Hóa đơn, chứng từ chi phí điều trị.

7.2. Hồ sơ lao động

• Hợp đồng lao động.
• Bảng lương, sao kê trả lương.
• Quyết định phân công công việc, nội quy, quy trình làm việc.

7.3. Hồ sơ về tai nạn

• Biên bản tai nạn do công ty lập.
• Ảnh hiện trường, lời khai nhân chứng.
• Văn bản làm việc và thông báo của công ty sau tai nạn.

8. Khi bị từ chối bồi thường, làm gì?

Hãy đi theo thứ tự từ nhẹ đến nặng.

• Gửi yêu cầu bằng văn bản nêu rõ căn cứ và mức đề nghị.
• Thương lượng, hòa giải với công ty.
• Khiếu nại hoặc đề nghị hòa giải theo trình tự tranh chấp lao động. Xem bài tranh chấp lao động là gì: trình tự, thời hiệu giải quyết.
• Khởi kiện ra Tòa án khi các bước trên không có kết quả. Hướng dẫn chung tại bài thủ tục khởi kiện vụ án lao động.

Thời hiệu yêu cầu có hạn. Bạn không nên chờ lâu rồi mới tìm tư vấn.

9. Dịch vụ luật sư lao động của Dragon

Đội ngũ luật sư Công ty Luật TNHH Dragon.

Bạn nên gặp luật sư khi công ty không lập hồ sơ, tranh cãi về lỗi, mức hỗ trợ quá thấp, hoặc người bị nạn suy giảm nặng, tử vong. Công ty Luật TNHH Dragon hỗ trợ:

• Rà soát hồ sơ, xác định khoản nào là bồi thường, trợ cấp hay bảo hiểm xã hội.
• Tính mức bồi thường tối thiểu theo Điều 38.
• Soạn văn bản yêu cầu, thương lượng với doanh nghiệp.
• Giải quyết tranh chấp lao động khi các bên không thống nhất.

Phí tư vấn trực tiếp từ 500.000 đồng/giờ. Đây là mức giá tham khảo, có thể thay đổi theo từng vụ việc. Xem thêm tư vấn luật lao động và dịch vụ tư vấn luật lao động và bảo hiểm.

Kết luận

Bồi thường sau tai nạn có thang tối thiểu rõ ràng ở Điều 38. Hãy giữ đủ hồ sơ y tế, hồ sơ lao động và biên bản tai nạn. Tách riêng khoản của công ty và khoản của bảo hiểm xã hội. Cần luật sư hỗ trợ, bạn gọi Dragon theo số bên dưới.

Bài viết được kiểm duyệt nội dung bởi Luật sư Nguyễn Minh Long, Công ty Luật TNHH Dragon.