Khi xảy ra mâu thuẫn hoặc vi phạm nghĩa vụ trong hợp đồng, việc hiểu rõ quy trình khởi kiện tranh chấp hợp đồng dân sự là bước đầu tiên giúp cá nhân, tổ chức bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm được trình tự khởi kiện đúng quy định, dẫn đến việc hồ sơ bị trả lại hoặc kéo dài thời gian giải quyết. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nắm rõ từng bước trong quy trình khởi kiện, từ việc chuẩn bị hồ sơ, nộp đơn đến giai đoạn xét xử, qua đó giúp bạn chủ động hơn trong quá trình giải quyết tranh chấp.
Trả lời nhanh: Quy trình khởi kiện tranh chấp hợp đồng dân sự gồm 6 bước: nộp đơn khởi kiện theo Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015; Tòa án phân công Thẩm phán xem xét đơn; thụ lý vụ án sau khi nộp tạm ứng án phí trong 07 ngày; tổ chức hòa giải theo Điều 205; chuẩn bị xét xử và mở phiên tòa sơ thẩm. Nếu không đồng ý với bản án, các bên có quyền kháng cáo để xét xử phúc thẩm.
| Bước | Việc cần làm |
|---|---|
| 1. Nộp đơn khởi kiện | Gửi đơn trực tiếp hoặc qua bưu chính đến Tòa án có thẩm quyền (Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015) |
| 2. Xem xét đơn | Chánh án phân công Thẩm phán trong 03 ngày làm việc; Thẩm phán có 05 ngày làm việc để quyết định thụ lý, yêu cầu sửa đổi, chuyển đơn hoặc trả lại đơn |
| 3. Thụ lý vụ án | Nộp tiền tạm ứng án phí trong 07 ngày kể từ ngày nhận giấy báo, nộp biên lai cho Tòa án; diện được miễn án phí thì thụ lý ngay |
| 4. Hòa giải | Tòa án tổ chức hòa giải theo Điều 205; hòa giải thành được công nhận, có hiệu lực pháp luật như bản án |
| 5. Chuẩn bị xét xử | Tòa án xác minh, thu thập chứng cứ trong 01 tháng; nếu giám định, định giá kéo dài có thể gia hạn thêm tối đa 01 tháng |
| 6. Xét xử sơ thẩm | Mở phiên tòa theo Điều 222; Hội đồng xét xử tuyên bản án; các bên có quyền kháng cáo trong thời hạn luật định |
Quy trình khởi kiện tranh chấp hợp đồng dân sự: Hướng dẫn chi tiết
Bước 1: Nộp đơn khởi kiện
Theo Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, người khởi kiện cần làm đơn khởi kiện và gửi trực tiếp đến Tòa án có thẩm quyền hoặc qua đường bưu chính.
Nội dung đơn khởi kiện phải ghi rõ:
- Họ tên, địa chỉ người khởi kiện và người bị kiện;
- Tóm tắt nội dung tranh chấp, yêu cầu Tòa án giải quyết;
- Tài liệu, chứng cứ chứng minh quyền lợi bị xâm phạm;
- Chữ ký hoặc điểm chỉ của người khởi kiện.
Nếu người khởi kiện là tổ chức hoặc doanh nghiệp, người đại diện hợp pháp sẽ ký tên, đóng dấu theo quy định của Luật Doanh nghiệp.

Lưu ý: Người không biết chữ, người mất năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức có thể nhờ người khác làm hộ đơn nhưng phải có người làm chứng hợp pháp.
Để đảm bảo tính pháp lý và tránh sai sót, bạn nên nhờ đến luật sư tư vấn luật dân sự của Công ty Luật TNHH Dragon hỗ trợ soạn thảo hồ sơ khởi kiện đúng quy định.
Bước 2: Phân công Thẩm phán xem xét đơn khởi kiện
Sau khi Tòa án nhận được đơn, trong 03 ngày làm việc, Chánh án sẽ phân công Thẩm phán phụ trách vụ việc.
Thẩm phán sẽ có 05 ngày làm việc để xem xét và đưa ra một trong các quyết định sau:
- Yêu cầu người khởi kiện bổ sung hoặc sửa đổi đơn;
- Thụ lý vụ án theo thủ tục thông thường hoặc thủ tục rút gọn;
- Chuyển đơn cho Tòa án khác nếu không thuộc thẩm quyền;
- Trả lại đơn nếu vụ việc không được pháp luật chấp nhận.
Đây là giai đoạn quan trọng để xác định vụ án có được Tòa án tiếp nhận hay không. Vì vậy, việc trình bày nội dung khởi kiện rõ ràng, có căn cứ pháp lý là yếu tố quyết định.
Bước 3: Thụ lý vụ án
Khi đơn khởi kiện hợp lệ và vụ án thuộc thẩm quyền của Tòa án, Thẩm phán sẽ ra thông báo nộp tiền tạm ứng án phí cho người khởi kiện.
- Trong 07 ngày kể từ ngày nhận được giấy báo, người khởi kiện phải nộp tiền tạm ứng án phí tại cơ quan thi hành án và nộp biên lai thu tiền cho Tòa án.
- Nếu thuộc diện được miễn hoặc không phải nộp án phí, Thẩm phán sẽ thụ lý ngay vụ án sau khi nhận đủ hồ sơ và chứng cứ kèm theo.
Từ thời điểm này, vụ án chính thức được ghi nhận và các bên sẽ bước vào giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm.
Bước 4: Tiến hành hòa giải
Theo Điều 205 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, trong thời gian chuẩn bị xét xử, Tòa án sẽ tổ chức hòa giải để các bên có thể tự thỏa thuận.
Nguyên tắc hòa giải bao gồm:
- Tôn trọng sự tự nguyện của các bên, không ép buộc;
- Không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.
Nếu hai bên đạt được thỏa thuận hợp pháp, Tòa án sẽ ra quyết định công nhận hòa giải thành, có hiệu lực pháp luật như bản án.
Trong trường hợp hòa giải không thành, vụ án sẽ được đưa sang giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm.
Công ty Luật TNHH Dragon là công ty Luật sư uy tín tại Hà Nội với đội ngũ luật sư tư vấn luật dân sự giàu kinh nghiệm luôn đồng hành cùng khách hàng trong quá trình hòa giải, giúp tối ưu lợi ích và hạn chế rủi ro kiện tụng.

Bước 5: Chuẩn bị xét xử
Đây là giai đoạn Tòa án tiến hành xác minh, thu thập chứng cứ và có thể trưng cầu giám định, định giá tài sản nếu cần thiết.
Trong vòng 01 tháng, Tòa án có thể ra các quyết định:
- Yêu cầu bổ sung chứng cứ;
- Đình chỉ giải quyết nếu vụ án không còn căn cứ;
- Đưa vụ án ra xét xử nếu đã đầy đủ điều kiện.
Nếu việc định giá hoặc giám định kéo dài, thời hạn chuẩn bị có thể gia hạn thêm tối đa 01 tháng.
Đây là bước chuẩn bị quan trọng, vì mọi tài liệu, chứng cứ sẽ là căn cứ pháp lý để Hội đồng xét xử ra phán quyết cuối cùng.
Bước 6: Đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm
Theo Điều 222 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, phiên tòa sơ thẩm phải được tiến hành đúng thời gian và địa điểm ghi trong quyết định đưa vụ án ra xét xử.
Tại phiên tòa, các bên sẽ được trình bày, tranh luận, đưa ra chứng cứ và bảo vệ quyền lợi của mình. Sau khi xem xét toàn bộ hồ sơ và lời khai, Hội đồng xét xử sẽ tuyên bản án sơ thẩm, quyết định quyền và nghĩa vụ của các bên.
Nếu không đồng ý với bản án sơ thẩm, các bên có quyền kháng cáo trong thời hạn luật định để vụ án được xét xử phúc thẩm.

Dịch vụ hỗ trợ khởi kiện tranh chấp hợp đồng dân sự tại Công ty Luật TNHH Dragon
Với nhiều năm kinh nghiệm hoạt động, Công ty Luật TNHH Dragon tự hào là văn phòng luật sư uy tín tại Hà Nội chuyên cung cấp dịch vụ tư vấn và đại diện khởi kiện tranh chấp hợp đồng dân sự.
Chúng tôi hỗ trợ khách hàng toàn diện trong các lĩnh vực:
- Tư vấn soạn thảo, rà soát hợp đồng dân sự;
- Phân tích rủi ro pháp lý, đánh giá khả năng thắng kiện;
- Soạn thảo đơn khởi kiện, thu thập chứng cứ;
- Đại diện ủy quyền tham gia hòa giải, xét xử;
- Hỗ trợ thi hành bản án dân sự.

Tại www.vanphongluatsu.com.vn, bạn có thể dễ dàng tra cứu thông tin, đăng ký tư vấn trực tuyến và được luật sư tư vấn luật dân sự của Dragon trực tiếp hỗ trợ nhanh chóng, chính xác và bảo mật tuyệt đối.
Thông tin liên hệ văn phòng Luật sư Dragon
- Hotline: 1900 599 979 (24/7)
- Tel: 0983 019 109
- Email: dragonlawfirm@gmail.com
Giải đáp nhanh
Câu hỏi thường gặp: Quy trình khởi kiện tranh chấp hợp đồng dân sự:…
1
Đơn khởi kiện tranh chấp hợp đồng dân sự cần những nội dung gì?
▼
Theo Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, đơn phải ghi rõ họ tên, địa chỉ người khởi kiện và người bị kiện; tóm tắt nội dung tranh chấp và yêu cầu Tòa án giải quyết; kèm tài liệu, chứng cứ chứng minh quyền lợi bị xâm phạm; có chữ ký hoặc điểm chỉ của người khởi kiện. Nếu người khởi kiện là tổ chức, doanh nghiệp thì người đại diện hợp pháp ký tên, đóng dấu.
2
Sau khi nộp đơn bao lâu thì Tòa án xem xét và trả lời?
▼
Trong 03 ngày làm việc kể từ khi nhận đơn, Chánh án phân công Thẩm phán phụ trách. Thẩm phán có 05 ngày làm việc để đưa ra một trong các quyết định: yêu cầu bổ sung, sửa đổi đơn; thụ lý vụ án theo thủ tục thông thường hoặc rút gọn; chuyển đơn cho Tòa án khác nếu không thuộc thẩm quyền; hoặc trả lại đơn nếu vụ việc không được pháp luật chấp nhận.
3
Phải nộp tiền tạm ứng án phí trong thời hạn bao lâu?
▼
Trong 07 ngày kể từ ngày nhận được giấy báo, người khởi kiện phải nộp tiền tạm ứng án phí tại cơ quan thi hành án và nộp biên lai thu tiền cho Tòa án. Nếu thuộc diện được miễn hoặc không phải nộp án phí, Thẩm phán sẽ thụ lý ngay vụ án sau khi nhận đủ hồ sơ và chứng cứ kèm theo; từ thời điểm thụ lý, vụ án chính thức được ghi nhận.
4
Hòa giải tại Tòa án có giá trị pháp lý như thế nào?
▼
Theo Điều 205 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, trong thời gian chuẩn bị xét xử, Tòa án tổ chức hòa giải trên nguyên tắc tôn trọng sự tự nguyện, không ép buộc, không vi phạm điều cấm của luật và không trái đạo đức xã hội. Nếu hai bên đạt thỏa thuận hợp pháp, Tòa án ra quyết định công nhận hòa giải thành, có hiệu lực pháp luật như bản án; hòa giải không thành thì vụ án chuyển sang chuẩn bị xét xử sơ thẩm.
5
Khi nào nên nhờ luật sư hỗ trợ khởi kiện tranh chấp hợp đồng dân sự?
▼
Nên nhờ luật sư ngay từ khâu soạn hồ sơ, vì đơn khởi kiện trình bày thiếu căn cứ pháp lý dễ bị trả lại hoặc kéo dài thời gian giải quyết. Luật sư hỗ trợ rà soát hợp đồng, đánh giá khả năng thắng kiện, thu thập chứng cứ, đại diện tham gia hòa giải, xét xử và thi hành bản án. Bạn có thể liên hệ Công ty Luật TNHH Dragon qua hotline 1900 599 979 để được tư vấn.