Thủ Tục Nhập Quốc Tịch Việt Nam Mới Nhất 2026: Điều Kiện, Hồ Sơ

Nhập quốc tịch Việt Nam là thủ tục để người nước ngoài hoặc người không quốc tịch chính thức trở thành công dân Việt Nam. Họ được hưởng đầy đủ quyền và nghĩa vụ công dân. Thủ tục này có nhiều điều kiện và qua nhiều cơ quan xét duyệt. Nhiều người đọc bài cũ rồi áp dụng nhầm quy định đã hết hiệu lực.

Bài viết cập nhật theo Luật Quốc tịch Việt Nam 2008, Luật sửa đổi 79/2025/QH15 và Nghị định 191/2025/NĐ-CP. Nội dung gồm điều kiện, diện được miễn, hồ sơ, trình tự và vấn đề song tịch. Nếu bạn chỉ muốn rút khỏi quốc tịch Việt Nam, xem bài xin thôi quốc tịch Việt Nam.

Cập nhật: 27/10/2026 · Biên soạn: Công ty Luật TNHH Dragon · Kiểm duyệt: Luật sư Nguyễn Minh Long

1. Nhập quốc tịch Việt Nam là gì?

Thủ tục nhập quốc tịch Việt Nam là việc cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam công nhận người nước ngoài hoặc người không quốc tịch là công dân Việt Nam. Từ đó phát sinh đầy đủ quyền và nghĩa vụ công dân.

Thủ tục này khác với trở lại quốc tịch Việt Nam, dành cho người từng có quốc tịch Việt Nam nhưng đã xin thôi. Nó cũng khác thủ tục xác nhận có quốc tịch dành cho người có quốc tịch từ khi sinh.

2. Điều kiện chung để được nhập quốc tịch Việt Nam

Theo Điều 19 Luật Quốc tịch Việt Nam (sửa đổi bởi Luật 79/2025/QH15), người nước ngoài và người không quốc tịch có đơn xin nhập quốc tịch được xem xét khi đáp ứng các điều kiện sau:

• Năng lực hành vi dân sự đầy đủ theo pháp luật Việt Nam. Người chưa thành niên xin nhập theo cha hoặc mẹ là công dân Việt Nam không phải đáp ứng điều kiện này.
• Tuân thủ Hiến pháp và pháp luật Việt Nam, tôn trọng truyền thống và phong tục của dân tộc.
• Biết tiếng Việt đủ để hòa nhập cộng đồng.
• Đang thường trú tại Việt Nam.
• Đã thường trú từ đủ 5 năm trở lên tính đến thời điểm nộp đơn.
• Có khả năng bảo đảm cuộc sống tại Việt Nam.

Về nguyên tắc, người nhập quốc tịch Việt Nam phải xin thôi quốc tịch nước ngoài. Một số trường hợp được xem xét cho giữ quốc tịch nước ngoài, xem mục 6. Việc nhập quốc tịch cũng không được gây phương hại đến lợi ích quốc gia.

3. Những trường hợp được miễn một số điều kiện

Luật 79/2025/QH15 chia thành hai nhóm miễn điều kiện. Dù thuộc nhóm nào, người xin vẫn phải đáp ứng điều kiện về năng lực hành vi dân sự và tuân thủ pháp luật.

3.1. Có vợ, chồng hoặc con đẻ là công dân Việt Nam

Nhóm này được xem xét mà không cần đáp ứng điều kiện biết tiếng Việt, thời gian thường trú 5 năm và khả năng bảo đảm cuộc sống. Đây là trường hợp phổ biến nhất. Ví dụ người nước ngoài sau khi kết hôn với người nước ngoài là công dân Việt Nam và sinh sống ổn định tại Việt Nam.

3.2. Có cha mẹ đẻ, ông bà nội hoặc ngoại là công dân Việt Nam

Luật sửa đổi 2025 mở rộng thêm ông bà nội, ông bà ngoại. Nhóm này được miễn thêm cả điều kiện đang thường trú tại Việt Nam. Điều này tạo thuận lợi cho người gốc Việt thế hệ thứ ba.

3.3. Người có công lao đặc biệt hoặc có lợi cho Nhà nước Việt Nam

Người có công lao đặc biệt trong xây dựng, bảo vệ Tổ quốc cũng thuộc diện này. Người mà việc nhập quốc tịch có lợi cho Việt Nam cũng vậy, thường là chuyên gia hoặc nhà khoa học trình độ cao. Cơ quan có thẩm quyền xem xét từng hồ sơ cụ thể. Người chưa thành niên xin nhập cùng cha hoặc mẹ cũng được miễn theo luật.

3.4. Trường hợp đặc thù: cư trú lâu năm, thiếu giấy tờ nhân thân

Luật Quốc tịch 2008 có quy định riêng cho người không quốc tịch thiếu giấy tờ nhân thân. Họ phải cư trú ổn định tại Việt Nam từ 20 năm trở lên, tính đến ngày 01/7/2009. Mốc 20 năm này cố định, không tính lại theo thời điểm hiện tại.

Diện này có trình tự và hồ sơ riêng. Nhiều địa phương đã rà soát giải quyết qua các năm. Nếu bạn thuộc nhóm còn tồn đọng, hãy liên hệ Sở Tư pháp nơi cư trú để được hướng dẫn theo hồ sơ thực tế.

4. Hồ sơ xin nhập quốc tịch Việt Nam gồm những gì?

Hồ sơ gồm các giấy tờ chính sau. Sở Tư pháp có thể hướng dẫn thêm tùy từng trường hợp:

• Đơn xin nhập quốc tịch Việt Nam theo mẫu quy định.
• Bản khai lý lịch.
• Phiếu lý lịch tư pháp do Việt Nam cấp cho thời gian cư trú ở Việt Nam. Thêm phiếu lý lịch tư pháp do cơ quan nước ngoài cấp cho thời gian cư trú ở nước ngoài. Giấy tờ này phải còn giá trị sử dụng đến ngày nộp hồ sơ.
• Giấy tờ chứng minh trình độ tiếng Việt (trừ trường hợp được miễn điều kiện biết tiếng Việt tại mục 3).
• Giấy tờ chứng minh về chỗ ở, thời gian thường trú tại Việt Nam (như thẻ thường trú), trừ trường hợp được miễn điều kiện về thời gian thường trú.
• Giấy tờ chứng minh bảo đảm cuộc sống tại Việt Nam (giấy tờ về tài sản, nghề nghiệp, thu nhập…), trừ trường hợp được miễn điều kiện này.
• Bản sao Giấy khai sinh, Hộ chiếu hoặc giấy tờ khác có giá trị thay thế.

Nếu thuộc diện miễn điều kiện ở mục 3, bạn cần bổ sung giấy tờ chứng minh. Ví dụ giấy chứng nhận kết hôn, giấy khai sinh chứng minh quan hệ cha mẹ, con hoặc ông bà, hoặc giấy tờ xác nhận công lao đặc biệt. Xem thêm mẫu giấy tờ về quốc tịch và khai sinh.

5. Trình tự thủ tục nhập quốc tịch Việt Nam qua các cơ quan

5.1. Nộp hồ sơ ở đâu?

Với thủ tục nhập quốc tịch Việt Nam, bạn nộp hồ sơ tại Sở Tư pháp nơi cư trú nếu đang thường trú tại Việt Nam, hoặc tại cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài nếu đang cư trú ở nước ngoài. Hồ sơ không còn nộp qua cấp huyện như quy định cũ. Bạn nộp trực tiếp tại Sở Tư pháp cấp tỉnh.

5.2. Các bước xử lý hồ sơ

• Bước 1: Sở Tư pháp tiếp nhận hồ sơ. Nếu thiếu hoặc chưa hợp lệ, thông báo để bạn bổ sung.
• Bước 2: Sở Tư pháp đề nghị Công an cấp tỉnh xác minh nhân thân, đồng thời thẩm tra giấy tờ trong hồ sơ.
• Bước 3: Sở Tư pháp hoàn tất hồ sơ, trình Chủ tịch UBND cấp tỉnh.
• Bước 4: Chủ tịch UBND cấp tỉnh xem xét, có văn bản đề xuất gửi Bộ Tư pháp.
• Bước 5: Bộ Tư pháp kiểm tra hồ sơ, lấy ý kiến cơ quan liên quan khi cần, rồi trình Chủ tịch nước thông qua Thủ tướng Chính phủ.
• Bước 6: Chủ tịch nước xem xét và ký quyết định cho nhập quốc tịch Việt Nam.

Mỗi bước có thời hạn riêng theo Nghị định 191/2025/NĐ-CP và quy trình công bố của từng địa phương. Tổng thời gian khác nhau theo hồ sơ, chưa kể thời gian bạn bổ sung giấy tờ. Hãy hỏi Sở Tư pháp nơi nộp để biết mốc dự kiến.

6. Việt Nam có cho phép song tịch khi nhập quốc tịch không?

Nguyên tắc chung là công dân Việt Nam có một quốc tịch. Vì vậy người nhập quốc tịch thường phải xin thôi quốc tịch nước ngoài.

Luật sửa đổi 2025 có quy định ngoại lệ cho người xin giữ quốc tịch nước ngoài. Nếu được giữ, người đó có thể dùng tên ghép giữa tên Việt Nam và tên nước ngoài. Việc này do Chủ tịch nước quyết định trong từng trường hợp.

Có hai giới hạn cần nhớ:

• Quốc tịch nước ngoài không được dùng để gây hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
• Quốc tịch nước ngoài cũng không được làm ảnh hưởng an ninh, lợi ích quốc gia hoặc trật tự, an toàn xã hội.

Vì vậy giữ song tịch không phải quyền tự động. Bạn cần nêu rõ nguyện vọng ngay trong hồ sơ và đối chiếu điều kiện cụ thể với Sở Tư pháp hoặc luật sư.

7. Những sai lầm và lý do thường gặp khiến hồ sơ bị từ chối

• Chưa đủ 5 năm thường trú mà không thuộc diện miễn. Đây là lỗi phổ biến nhất. Nhiều người nhầm “cư trú” (ở thực tế) với “thường trú” (có giấy tờ thường trú hợp pháp).
• Nộp sai cơ quan, ví dụ vẫn nộp qua cấp huyện cũ thay vì Sở Tư pháp cấp tỉnh.
• Tưởng nhập quốc tịch là tự động được giữ song tịch, nên không chuẩn bị hồ sơ xin thôi quốc tịch nước ngoài.
• Phiếu lý lịch tư pháp hết hạn khi nộp hoặc khi bổ sung, phải xin cấp lại và kéo dài thời gian.
• Thiếu giấy tờ chứng minh quan hệ (kết hôn, khai sinh) khi xin áp dụng diện miễn điều kiện, nên bị yêu cầu bổ sung nhiều lần.

Thủ tục nhập quốc tịch Việt Nam qua nhiều cơ quan và có điều kiện, ngoại lệ khác nhau cho từng hoàn cảnh. Đó có thể là kết hôn với công dân Việt Nam, gốc Việt qua ông bà hoặc cư trú lâu năm. Bạn nên nhờ luật sư rà soát hồ sơ trước khi nộp để tránh bị trả lại và kéo dài thời gian chờ.

8. Gợi ý dịch vụ tại Dragon

Công ty Luật TNHH Dragon có trụ sở tại Phòng 08, tầng 09, tòa nhà VINACONEX Diamond Tower, 459C Bạch Mai, Hà Nội. Văn phòng giao dịch ở số 22 ngõ 29 phố Trạm, phường Long Biên. Chi nhánh Hải Phòng đặt tại tòa nhà Khánh Hội, đường Lê Hồng Phong.

Luật sư hỗ trợ xác định diện được miễn điều kiện, rà soát giấy tờ và hướng dẫn nộp hồ sơ. Dragon cũng nhận các việc hộ tịch liên quan. Xem dịch vụ đăng ký hộ tịch và bài cải chính hộ tịch khi giấy tờ cá nhân có sai sót.

Kết luận

Thủ tục nhập quốc tịch Việt Nam đòi hỏi nhiều điều kiện và nhiều cấp xét duyệt, từ Sở Tư pháp, Công an cấp tỉnh, UBND cấp tỉnh, Bộ Tư pháp đến quyết định của Chủ tịch nước. Từ 01/7/2025, Luật 79/2025/QH15 mở rộng diện được miễn điều kiện (thêm ông bà nội, ngoại) và có ngoại lệ cho giữ quốc tịch nước ngoài. Hãy chuẩn bị giấy tờ chứng minh đúng diện của mình. Cần rà soát hồ sơ trước khi nộp, gọi hoặc nhắn Zalo cho Dragon.

Bài viết được kiểm duyệt nội dung bởi Luật sư Nguyễn Minh Long, Công ty Luật TNHH Dragon.