Trả lời nhanh: Tội vi phạm quy định giao thông đường bộ được quy định tại Điều 260 Bộ luật Hình sự. Khung cơ bản là tù từ 01 năm đến 05 năm, hoặc phạt tiền 30 đến 100 triệu đồng, hoặc cải tạo không giam giữ đến 03 năm. Có nồng độ cồn, không có giấy phép lái xe hoặc bỏ chạy thì tù từ 03 năm đến 10 năm. Mức cao nhất là tù từ 07 năm đến 15 năm khi làm chết từ 03 người trở lên.
Một phút mất tập trung. Một lần vượt đèn đỏ. Một chén rượu trước khi cầm lái. Hậu quả có thể là một hoặc nhiều mạng người. Khi đó, người điều khiển phương tiện không chỉ đối mặt trách nhiệm bồi thường mà còn đối mặt trách nhiệm hình sự.
Bài viết giải thích Điều 260 theo từng bước. Bạn sẽ biết khi nào tai nạn giao thông trở thành tội phạm, khung hình phạt từng khoản, các tình tiết tăng nặng, và việc phải làm khi xảy ra tai nạn. Bài cũng cập nhật hai luật giao thông mới có hiệu lực từ 01/01/2025. Nội dung cập nhật đến tháng 10/2026.
Luật sư hình sự Công ty Luật TNHH Dragon tại Hà Nội.
| Nội dung | Tóm tắt |
|---|---|
| Căn cứ pháp lý | Điều 260 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017. Luật số 86/2025/QH15 (hiệu lực 01/7/2025) không sửa Điều 260 |
| Khung cơ bản (khoản 1) | Phạt tiền 30 – 100 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc tù 01 – 05 năm |
| Khung tăng nặng | Khoản 2: tù 03 – 10 năm. Khoản 3: tù 07 – 15 năm. Khoản 4 (chưa gây hậu quả nhưng có nguy cơ thực tế): phạt tiền, cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc tù 03 tháng – 01 năm |
| Hậu quả tối thiểu để truy cứu | Làm chết người. Hoặc gây thương tích 61% trở lên cho 01 người. Hoặc tổng 61% – 121% cho 02 người trở lên. Hoặc thiệt hại tài sản từ 100 triệu đồng |
| Lỗi | Vô ý. Người dưới 16 tuổi không bị truy cứu về tội này |
| Hình phạt bổ sung | Có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định 01 – 05 năm |
| Nơi xét xử | Tòa án nhân dân khu vực xét xử sơ thẩm phần lớn vụ án hình sự từ 01/7/2025 |
Cập nhật: 27/10/2026 · Biên soạn: Công ty Luật TNHH Dragon · Kiểm duyệt: Luật sư Nguyễn Minh Long
1. Tội vi phạm quy định giao thông đường bộ là gì?
Đây là tội của người tham gia giao thông đường bộ, vi phạm quy định về an toàn giao thông và gây hậu quả nghiêm trọng cho người khác. Đối tượng phổ biến nhất là người lái xe ô tô, xe máy. Người đi bộ hay người dẫn dắt súc vật cũng có thể là chủ thể nếu vi phạm gây hậu quả.
Điểm cốt lõi: tội này thuộc nhóm lỗi vô ý. Người vi phạm không mong muốn hậu quả xảy ra. Tuy vậy, họ vẫn bị truy cứu vì đã vi phạm quy định an toàn mà đáng lẽ phải tuân thủ.
Chỉ khi hậu quả đạt ngưỡng mới là tội phạm. Dưới ngưỡng, vụ việc thường bị xử phạt hành chính và giải quyết bồi thường dân sự.
2. Điều 260 quy định khung hình phạt thế nào?
| Khoản | Trường hợp | Hình phạt |
|---|---|---|
| Khoản 1 | Làm chết người. Gây thương tích 61% trở lên cho 01 người. Gây thương tích cho 02 người trở lên, tổng tỷ lệ từ 61% đến 121%. Gây thiệt hại tài sản từ 100 đến dưới 500 triệu đồng | Phạt tiền 30 – 100 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc tù 01 – 05 năm |
| Khoản 2 | Không có giấy phép lái xe theo quy định. Có nồng độ cồn vượt mức quy định, có sử dụng ma túy hoặc chất kích thích mạnh khác. Bỏ chạy để trốn tránh trách nhiệm hoặc cố ý không cứu giúp người bị nạn. Không chấp hành hiệu lệnh của người điều khiển, hướng dẫn giao thông. Làm chết 02 người. Gây thương tích cho 02 người trở lên, tổng tỷ lệ từ 122% đến 200%. Thiệt hại tài sản từ 500 triệu đến dưới 1,5 tỷ đồng | Tù 03 – 10 năm |
| Khoản 3 | Làm chết 03 người trở lên. Gây thương tích cho 03 người trở lên, tổng tỷ lệ từ 201% trở lên. Thiệt hại tài sản từ 1,5 tỷ đồng trở lên | Tù 07 – 15 năm |
| Khoản 4 | Vi phạm có khả năng thực tế dẫn đến hậu quả ở khoản 3 nếu không được ngăn chặn kịp thời | Phạt tiền 10 – 50 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc tù 03 tháng – 01 năm |
| Khoản 5 | Hình phạt bổ sung | Cấm đảm nhiệm chức vụ, hành nghề, làm công việc nhất định 01 – 05 năm |
Chỉ cần một tình tiết ở khoản 2 hoặc khoản 3 là đã chuyển sang khung nặng. Hãy chú ý nhóm tình tiết về hành vi: không có bằng lái, có nồng độ cồn hoặc ma túy, bỏ chạy. Đây là những yếu tố dễ làm mức án tăng mạnh.
Tòa án quyết định mức cụ thể theo nguyên nhân tai nạn, mức độ lỗi, nhân thân và việc khắc phục hậu quả.
3. Hai luật giao thông mới từ 01/01/2025 ảnh hưởng gì?
Hai luật mới có hiệu lực từ 01/01/2025: Luật Đường bộ số 35/2024/QH15 và Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15. Các luật này thay thế hệ thống quy định trước đây về giao thông đường bộ. Bài viết cũ vẫn dẫn Luật Giao thông đường bộ 2008 nên cần đối chiếu.
Với vụ án ở Điều 260, các điểm đáng chú ý gồm:
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ liệt kê các hành vi bị nghiêm cấm. Trong đó có điều khiển xe khi không có giấy phép lái xe, hoặc khi có nồng độ cồn, ma túy. Bỏ trốn sau tai nạn và không cứu giúp người bị nạn khi có điều kiện cũng bị cấm.
- Quy định cấm điều khiển phương tiện khi trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn là nghiêm ngặt hơn trước.
- Mức xử phạt hành chính do Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định. Mức cụ thể thay đổi theo loại phương tiện và hành vi, nên bài này không nêu số tiền.
Lưu ý quan trọng: điểm b khoản 2 Điều 260 dùng cụm “vượt quá mức quy định”. Việc xác định mức này theo văn bản nào, tại thời điểm nào, có thể là điểm tranh luận trong hồ sơ. Luật sư cần xem kết quả đo, quy trình lấy mẫu và biên bản để đánh giá. Ngoài ra luật giao thông tiếp tục được sửa đổi, bổ sung. Hãy kiểm tra bản hợp nhất mới nhất khi tra cứu.
4. Bốn yếu tố cấu thành tội vi phạm giao thông đường bộ
Chủ thể
Là người từ đủ 16 tuổi trở lên và có năng lực trách nhiệm hình sự, đang tham gia giao thông đường bộ. Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi không bị truy cứu về tội này, vì đây là tội vô ý.
Mặt chủ quan
Lỗi là vô ý. Có hai dạng. Vô ý vì quá tự tin: thấy trước hậu quả có thể xảy ra nhưng cho rằng sẽ tránh được. Vô ý vì cẩu thả: không thấy trước hậu quả dù phải thấy trước và có thể thấy trước.
Khách thể
Là an toàn giao thông đường bộ, đồng thời xâm phạm tính mạng, sức khỏe, tài sản của người khác.
Mặt khách quan
Gồm ba dấu hiệu. Một là vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ, như chạy quá tốc độ, đi sai làn, vượt đèn đỏ, không giữ khoảng cách. Hai là gây hậu quả đạt ngưỡng ở Điều 260. Ba là có quan hệ nhân quả giữa vi phạm và hậu quả. Nếu hậu quả không do vi phạm đó gây ra, trách nhiệm hình sự không đặt ra.
Gọi luật sư Dragon ngay để được hướng dẫn cách làm việc với cơ quan Công an và xử lý bồi thường.
5. Khi nào tai nạn giao thông là tội phạm, khi nào không?
Tai nạn giao thông không đương nhiên là tội phạm. Cần xét ba điều kiện cùng lúc.
| Tình huống | Hướng xử lý thường gặp |
|---|---|
| Có vi phạm, thiệt hại nhỏ, thương tích dưới 61% | Xử phạt hành chính, bồi thường dân sự |
| Có vi phạm, làm chết người hoặc thương tích từ 61% | Xem xét Điều 260 khoản 1 trở lên |
| Không có lỗi vi phạm của người lái xe, nạn nhân tự lao vào xe | Có thể không phải tội phạm. Cần giám định nguyên nhân |
| Cả hai bên cùng có lỗi | Lỗi của nạn nhân có thể được xem xét khi quyết định hình phạt và bồi thường |
| Cố ý đâm xe vào người | Không phải Điều 260. Có thể là giết người hoặc cố ý gây thương tích |
Bạn cũng nên phân biệt với các tội cùng nhóm: cản trở giao thông đường bộ (Điều 261) và điều động người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện (Điều 263).
Xem thêm hướng dẫn thực tế tại bài tội vi phạm giao thông gây chết người.
6. Trách nhiệm bồi thường dân sự sau tai nạn
Ngoài trách nhiệm hình sự, người gây tai nạn thường phải bồi thường thiệt hại. Khoản bồi thường có thể gồm chi phí cứu chữa, chi phí mai táng, tiền cấp dưỡng cho người phụ thuộc và tổn thất tinh thần.
Mức bồi thường thường do các bên thỏa thuận. Nếu không thỏa thuận được, Tòa án quyết định trong vụ án hình sự hoặc vụ án dân sự riêng. Nếu có bảo hiểm bắt buộc hoặc bảo hiểm tự nguyện, hãy cung cấp hồ sơ cho công ty bảo hiểm sớm.
Chủ động bồi thường là tình tiết giảm nhẹ quan trọng. Tuy vậy, hãy thỏa thuận có văn bản và có người làm chứng để tránh tranh chấp về sau. Đọc thêm tại thủ tục bồi thường tai nạn giao thông đường bộ và bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.
7. Xảy ra tai nạn thì phải làm gì?
Những phút đầu tiên có ý nghĩa lớn. Một quyết định sai, như bỏ chạy, có thể khiến vụ việc rơi vào khung nặng.
- Dừng xe ngay. Không bỏ chạy khỏi hiện trường.
- Gọi cấp cứu và báo Công an. Giúp đỡ nạn nhân trong khả năng.
- Giữ nguyên hiện trường nếu có thể. Chụp ảnh, ghi nhớ vị trí xe, vết phanh, camera xung quanh.
- Hợp tác với lực lượng chức năng khi đo nồng độ cồn, lập biên bản.
- Không ký biên bản khi chưa đọc kỹ và chưa hiểu nội dung.
- Liên hệ luật sư sớm để được hướng dẫn quyền và nghĩa vụ.
Việc bỏ chạy hoặc cố ý không cứu giúp người bị nạn là tình tiết tăng nặng ở khoản 2. Vì vậy hãy ở lại và cứu giúp.
Gia đình người bị tạm giữ có thể xem cách xử lý khi người nhà bị tạm giữ và thủ tục mời luật sư bào chữa.
Luật sư Dragon rà hồ sơ, giám định nguyên nhân và bào chữa. Phí tư vấn trực tiếp từ 500.000 đồng/giờ (mức tham khảo, có thể thay đổi).
8. Cách giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và khả năng án treo
Bị can, bị cáo có thể được xem xét giảm nhẹ theo Điều 51 Bộ luật Hình sự. Các tình tiết thường gặp:
- Tự nguyện bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả.
- Thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải.
- Đầu thú, ở lại hiện trường cứu giúp nạn nhân.
- Có đơn xin giảm nhẹ của người bị hại hoặc thân nhân.
- Phạm tội lần đầu, nhân thân tốt, hoàn cảnh gia đình khó khăn.
Trường hợp đủ điều kiện, bị cáo có thể được hưởng án treo. Với khung cơ bản có mức tù không quá 03 năm, khả năng này có thật. Với các tình tiết nặng như nồng độ cồn hay bỏ chạy thì rất khó. Xem án treo: điều kiện được hưởng và tư vấn tình tiết giảm nhẹ trong vụ án hình sự.
Luật sư bào chữa còn kiểm tra nguyên nhân tai nạn, giám định tỷ lệ thương tích, phần lỗi của các bên. Các điểm này ảnh hưởng trực tiếp đến khung hình phạt.
9. Dịch vụ luật sư hình sự của Dragon
Công ty Luật TNHH Dragon có trụ sở tại Long Biên, Hà Nội và chi nhánh tại Hải Phòng. Luật sư tham gia cả vai trò bào chữa cho người lái xe và bảo vệ quyền lợi cho nạn nhân.
Luật sư Nguyễn Minh Long, Giám đốc Công ty Luật TNHH Dragon.
Công việc cụ thể gồm:
- Phân tích nguyên nhân tai nạn, quan hệ nhân quả và phần lỗi của các bên.
- Kiểm tra giám định thương tích, kết quả đo nồng độ cồn, biên bản hiện trường.
- Bào chữa, đề nghị áp dụng tình tiết giảm nhẹ, hỗ trợ thương lượng bồi thường.
- Bảo vệ quyền lợi nạn nhân và thân nhân trong vụ án.
- Hướng dẫn gia đình về thăm gặp, bảo lĩnh và các thủ tục tố tụng.
Phí tư vấn trực tiếp từ 500.000 đồng/giờ. Đây là mức giá tham khảo, có thể thay đổi theo từng vụ việc. Xem thêm luật sư bào chữa tội vi phạm giao thông và luật sư bào chữa án hình sự tại tòa.
Đội ngũ luật sư Công ty Luật TNHH Dragon.
Giải đáp nhanh
Câu hỏi thường gặp: Tội vi phạm quy định giao thông đường bộ
1Tội vi phạm quy định giao thông đường bộ bị phạt tù bao nhiêu năm?▼
Khoản 1 Điều 260 có thể phạt tiền 30 đến 100 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc tù từ 01 đến 05 năm. Khoản 2 là tù từ 03 đến 10 năm. Khoản 3 là tù từ 07 đến 15 năm, áp dụng khi làm chết từ 03 người trở lên hoặc thiệt hại rất lớn.
2Gây tai nạn làm chết người có bị đi tù không?▼
Nếu có vi phạm quy định an toàn giao thông và nguyên nhân tai nạn thuộc lỗi của người vi phạm, làm chết người đã thuộc khoản 1 Điều 260. Mức phạt có thể là phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc tù từ 01 đến 05 năm. Mức cụ thể do Tòa án quyết định theo lỗi và tình tiết giảm nhẹ.
3Lái xe có nồng độ cồn gây tai nạn bị xử lý thế nào?▼
Có nồng độ cồn vượt mức quy định là tình tiết tăng nặng ở khoản 2 Điều 260, khung tù từ 03 đến 10 năm. Ngoài ra còn bị xử lý hành chính theo quy định giao thông. Việc đo, lấy mẫu và kết luận nồng độ cồn cần được kiểm tra kỹ trong hồ sơ.
4Gây tai nạn rồi bỏ chạy bị tăng nặng thế nào?▼
Bỏ chạy để trốn tránh trách nhiệm hoặc cố ý không cứu giúp người bị nạn là tình tiết tăng nặng ở khoản 2 Điều 260. Khung hình phạt là tù từ 03 đến 10 năm. Nếu ở lại cứu giúp và đầu thú, đây có thể là tình tiết giảm nhẹ.
5Người 15 tuổi gây tai nạn chết người có bị truy cứu không?▼
Không bị truy cứu về Điều 260. Đây là tội vô ý và người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi chỉ chịu trách nhiệm hình sự về tội cố ý rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng. Gia đình vẫn có thể phải bồi thường thiệt hại theo quy định dân sự.
Kết luận
Hãy nhớ ba điều. Điều 260 chỉ áp dụng khi hậu quả đạt ngưỡng, và khung cơ bản là tù từ 01 đến 05 năm. Nồng độ cồn, không bằng lái và bỏ chạy đưa vụ án lên khung từ 03 đến 10 năm. Sau tai nạn, ở lại cứu giúp nạn nhân luôn là lựa chọn đúng.
Gặp vụ việc cụ thể, hãy nhờ luật sư kiểm tra nguyên nhân tai nạn và hồ sơ ngay từ đầu.
Bài viết được kiểm duyệt nội dung bởi Luật sư Nguyễn Minh Long, Công ty Luật TNHH Dragon.
Luật sư Công ty Luật TNHH Dragon tiếp nhận hồ sơ, đánh giá chứng cứ và đề xuất hướng xử lý cho từng vụ việc.
