Trả lời nhanh: Thời hiệu khởi kiện thừa kế theo Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015 có ba mốc, đều tính từ thời điểm mở thừa kế. Yêu cầu chia di sản là bất động sản: 30 năm. Yêu cầu chia di sản là động sản: 10 năm. Yêu cầu xác nhận hoặc bác bỏ quyền thừa kế: 10 năm. Riêng yêu cầu người thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài sản của người chết có thời hiệu 3 năm. Hết thời hiệu, di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý.
Cập nhật: 27/10/2026 · Biên soạn: Công ty Luật TNHH Dragon · Kiểm duyệt: Luật sư Nguyễn Minh Long
Nhiều gia đình để đất của ông bà, cha mẹ “nằm im” cả chục năm rồi mới nghĩ tới chuyện chia. Đến lúc đó câu hỏi đầu tiên luôn là còn kiện được không.
Bài viết trả lời bằng quy định hiện hành, kèm một tình huống thực tế về mẹ kế và di sản của cha. Nội dung cập nhật đến tháng 10/2026, gồm cả thay đổi về Tòa án khu vực từ 01/7/2025.
| Loại yêu cầu | Thời hiệu (tính từ thời điểm mở thừa kế) |
|---|---|
| Chia di sản là bất động sản | 30 năm |
| Chia di sản là động sản | 10 năm |
| Xác nhận hoặc bác bỏ quyền thừa kế | 10 năm |
| Yêu cầu thực hiện nghĩa vụ tài sản của người chết | 3 năm |
| Hết thời hiệu | Di sản thuộc người thừa kế đang quản lý. Không có thì thuộc người đang chiếm hữu, hoặc thuộc Nhà nước nếu không ai chiếm hữu |
| Căn cứ | Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015. Án lệ số 26/2018/AL |
1. Thời hiệu khởi kiện thừa kế là gì?
Đó là khoảng thời gian luật cho phép người thừa kế yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền của mình. Hết khoảng thời gian này, yêu cầu có thể không còn được Tòa án chấp nhận.
Thời điểm bắt đầu tính là thời điểm mở thừa kế, tức thời điểm người có tài sản chết. Đây là mốc cần ghi đúng khi chuẩn bị hồ sơ. Ngày chết trên giấy chứng tử là căn cứ quan trọng nhất.
Điều 623 chia thời hiệu theo mục đích yêu cầu. Nhiều người nhầm các mốc này với nhau, nên cần xác định mình đang kiện về việc gì.
2. Ba mốc thời hiệu theo Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015
- Chia di sản: 30 năm với bất động sản, 10 năm với động sản.
- Xác nhận hoặc bác bỏ quyền thừa kế: 10 năm. Dùng khi người khác không công nhận bạn là người thừa kế, hoặc bạn cho rằng một người không có quyền hưởng.
- Yêu cầu thực hiện nghĩa vụ tài sản: 3 năm. Dùng khi chủ nợ đòi người thừa kế trả nợ của người chết.
Di sản thường gồm cả nhà đất, tiền gửi và xe. Mỗi loại tài sản có thời hiệu khác nhau. Bạn có thể còn thời hiệu chia nhà đất nhưng đã hết thời hiệu chia tiền gửi.
Người thừa kế chỉ phải trả nợ của người chết trong phạm vi di sản nhận được. Xem thêm bài chia thừa kế khi không có di chúc.
3. Hết thời hiệu thì di sản thuộc về ai?
Hết thời hiệu chia di sản, tài sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó. Nếu không có người thừa kế nào đang quản lý, di sản thuộc người đang chiếm hữu theo quy định pháp luật. Không có người chiếm hữu thì thuộc về Nhà nước.
Đây là rủi ro lớn nhất với người sống xa quê, ít về nhà. Người ở lại quản lý đất có thể trở thành người được hưởng nếu hết thời hiệu mà không ai khởi kiện.
Không phải mọi trường hợp đều bất lợi. Các đồng thừa kế hoàn toàn có thể thỏa thuận phân chia với nhau bằng văn bản, ngay cả khi đã quá lâu. Việc thỏa thuận không phụ thuộc vào thời hiệu khởi kiện. Xem dịch vụ khai nhận di sản thừa kế.
Gửi ngày mất của người để lại di sản, loại tài sản và giấy tờ liên quan qua điện thoại hoặc Zalo. Luật sư Dragon tính mốc thời hiệu và nói rõ cơ hội của bạn. Phí tư vấn trực tiếp từ 500.000 đồng/giờ (mức tham khảo).
4. Thời hiệu khởi kiện thừa kế đất đai: tính 30 năm thế nào?
Với thừa kế là đất đai, nhà ở, mốc áp dụng là 30 năm từ thời điểm mở thừa kế. Đây là mốc người dân hay hỏi nhất vì nhà đất là di sản giá trị nhất.
Với thừa kế mở trước ngày 01/01/2017, Tòa án vẫn áp dụng Điều 623 khi giải quyết từ ngày Bộ luật Dân sự 2015 có hiệu lực. Với người chết trước ngày công bố Pháp lệnh Thừa kế 1990, Án lệ số 26/2018/AL xác định thời điểm bắt đầu tính thời hiệu theo mốc của Pháp lệnh này. Cách tính cụ thể phức tạp, nên cần luật sư xem hồ sơ.
Đất đang tranh chấp còn gắn với thời hiệu khởi kiện tranh chấp đất đai. Hãy phân biệt hai loại tranh chấp này. Xem thêm bài tranh chấp thừa kế đất đai trong gia đình.
5. Tình huống: mẹ kế mất năm 2005, con riêng đòi thừa kế của cha
Một khách hàng hỏi văn phòng luật sư. Mẹ ruột mất năm 1982. Cha tái hôn. Mẹ kế mất năm 2005, trước đó bà làm tờ khai thừa kế tại phường nhưng không có tên anh. Cha và mẹ kế có tài sản chung. Anh hỏi thời hiệu 10 năm tính từ ngày cha mất hay mẹ kế mất, và nay có kiện đòi thừa kế phần của cha được không.
Luật sư Dragon trả lời theo nguyên tắc sau, tránh áp một mốc chung cho mọi phần di sản.
- Hai khối di sản riêng biệt. Di sản của cha và di sản của mẹ kế mở ở hai thời điểm khác nhau. Thời hiệu tính riêng từ ngày mất của từng người.
- Con riêng và mẹ kế. Bộ luật Dân sự cho phép con riêng và bố dượng, mẹ kế thừa kế của nhau nếu họ có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng nhau như cha con, mẹ con. Nếu có quan hệ này, anh có thể có quyền ở cả hai khối di sản.
- Tài sản chung của cha và mẹ kế. Phải tách phần của từng người trước. Chỉ phần của người đã mất mới là di sản.
- Thừa kế mở từ lâu. Thừa kế mở trước 2017 phải xét theo quy định áp dụng lúc đó và hướng dẫn của Tòa án nhân dân tối cao. Không thể kết luận chỉ bằng con số 10 năm.
Theo hướng dẫn trước đây của Tòa án nhân dân tối cao, có một trường hợp đặc biệt. Các đồng thừa kế không tranh chấp và cùng thừa nhận di sản chưa chia. Khi đó di sản có thể được coi là tài sản chung của họ. Khi đó áp dụng quy tắc chia tài sản chung, không áp dụng thời hiệu thừa kế. Tình huống này cần đối chiếu hồ sơ cụ thể.
Hãy xem vợ hai có được hưởng thừa kế không để hiểu thêm về thừa kế giữa các thành viên trong gia đình tái hôn.
6. Cần chuẩn bị gì khi còn thời hiệu khởi kiện
Làm sớm là cách duy nhất để không bị hết thời hiệu. Hãy chuẩn bị:
- Giấy chứng tử để xác định thời điểm mở thừa kế.
- Giấy tờ chứng minh quan hệ với người chết: khai sinh, đăng ký kết hôn, giấy nhận nuôi.
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đăng ký xe, sổ tiết kiệm.
- Di chúc nếu có.
- Chứng cứ về người đang quản lý di sản, quá trình sử dụng, nộp thuế đất.
Hãy thử thương lượng hoặc hòa giải trước. Không thành thì nộp đơn khởi kiện. Từ 01/7/2025 không còn Tòa án cấp huyện. Tranh chấp thừa kế ở sơ thẩm thuộc Tòa án nhân dân khu vực, kháng cáo lên Tòa án nhân dân tỉnh.
Từ 01/3/2026, Nghị quyết 01/2026/NQ-HĐTP cho phép thực hiện một số thủ tục tố tụng trên môi trường số, gồm nộp đơn khởi kiện trực tuyến. Hãy hỏi Tòa án có thẩm quyền xem đã mở chức năng này chưa.
7. Công ty Luật Dragon hỗ trợ thế nào?
Công ty Luật TNHH Dragon có trụ sở tại Long Biên, Hà Nội và chi nhánh tại Hải Phòng. Luật sư giúp bạn xác định thời điểm mở thừa kế, tính mốc cho từng loại tài sản và chọn hướng xử lý.
- Rà soát hồ sơ, tài sản chung riêng và người đang quản lý di sản.
- Đánh giá khả năng còn hoặc hết thời hiệu, kể cả thừa kế mở từ lâu.
- Soạn văn bản thỏa thuận, đơn khởi kiện và đại diện tham gia tố tụng.
- Xem thêm thời hiệu khởi kiện theo từng loại tranh chấp và dịch vụ luật sư tư vấn thừa kế.
Phí tư vấn trực tiếp từ 500.000 đồng/giờ. Đây là mức giá tham khảo, có thể thay đổi theo từng vụ việc.
Luật sư Dragon rà soát hồ sơ, xác định mốc thời hiệu và đại diện bạn thương lượng hoặc khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền.
Giải đáp nhanh
Câu hỏi thường gặp: Thời hiệu khởi kiện thừa kế
1Thời hiệu khởi kiện thừa kế là bao lâu?▼
Theo Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu yêu cầu chia di sản là 30 năm với bất động sản, 10 năm với động sản. Yêu cầu xác nhận hoặc bác bỏ quyền thừa kế có thời hiệu 10 năm. Tất cả tính từ thời điểm mở thừa kế.
2Thời hiệu thừa kế tính từ ngày nào?▼
Tính từ thời điểm mở thừa kế, tức thời điểm người có tài sản chết. Ngày chết trên giấy chứng tử là căn cứ quan trọng để xác định mốc này.
3Hết thời hiệu thì mất quyền không?▼
Hết thời hiệu chia di sản, di sản thuộc người thừa kế đang quản lý. Nếu không có người quản lý thì thuộc người đang chiếm hữu, hoặc thuộc Nhà nước nếu không có người chiếm hữu. Vì vậy cần xử lý sớm.
4Cha mất đã lâu, có đòi chia thừa kế phần nhà đất được không?▼
Nếu là bất động sản và chưa quá 30 năm kể từ ngày cha mất thì thường còn thời hiệu chia. Thừa kế mở trước năm 2017 có cách tính riêng, cần luật sư xem hồ sơ cụ thể.
5Khởi kiện chia thừa kế nộp đơn ở Tòa án nào?▼
Từ 01/7/2025, nộp tại Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền theo địa giới đơn vị hành chính cấp xã, kháng cáo lên Tòa án nhân dân tỉnh. Tòa án cụ thể phụ thuộc loại di sản và nơi cư trú. Hãy hỏi luật sư trước khi nộp đơn.
Kết luận
Thời hiệu chia di sản là 30 năm với bất động sản và 10 năm với động sản, tính từ ngày người có tài sản chết. Hết thời hiệu, di sản có thể thuộc người đang quản lý. Hãy xác định ngày mở thừa kế, gom giấy tờ và hỏi luật sư càng sớm càng tốt. Cần hỗ trợ, hãy gọi Dragon theo số bên dưới.
Bài viết được kiểm duyệt nội dung bởi Luật sư Nguyễn Minh Long, Công ty Luật TNHH Dragon.
Luật sư Công ty Luật TNHH Dragon tính mốc thời hiệu, rà soát hồ sơ và đại diện bạn thương lượng hoặc khởi kiện chia di sản thừa kế.
