Mẫu đơn tố cáo 2026: Cách viết đúng luật và nơi nộp đơn

Bạn phát hiện một hành vi sai phạm và muốn báo cho cơ quan có thẩm quyền. Câu hỏi đầu tiên luôn là: viết đơn thế nào cho đúng?

Một lá đơn thiếu thông tin hoặc gửi nhầm nơi có thể bị bỏ qua. Tệ hơn, nội dung thiếu trung thực khiến chính người tố cáo gặp rắc rối. Bài viết này cung cấp mẫu đơn tố cáo có thể dùng ngay, kèm hướng dẫn điền, nơi nộp và thời hạn xử lý năm 2026.

1. Tố cáo là gì và khác khiếu nại, tố giác ra sao?

Theo Điều 2 Luật Tố cáo 2018, tố cáo là việc cá nhân báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật. Hành vi đó gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của người khác.

Nhiều người nhầm tố cáo với khiếu nại. Hai thủ tục này hoàn toàn khác nhau.

Nếu hành vi có dấu hiệu tội phạm, bạn thực hiện tố giác tội phạm theo Điều 144 Bộ luật Tố tụng hình sự. Hai khái niệm này gần nhau nhưng đi theo hai quy trình riêng. Muốn hiểu rõ nơi tiếp nhận, hãy đọc bài tố cáo tội phạm ở đâu. Nếu quyền lợi của bạn bị ảnh hưởng bởi một quyết định hành chính, xem thêm khiếu nại quyết định hành chính.

2. Nội dung bắt buộc của mẫu đơn tố cáo

Điều 23 Luật Tố cáo 2018 quy định rõ những gì phải có trong đơn. Thiếu một mục quan trọng, đơn có thể không đủ điều kiện thụ lý.

• Ngày, tháng, năm tố cáo.
• Họ tên, địa chỉ của người tố cáo và cách thức liên hệ.
• Hành vi vi phạm pháp luật bị tố cáo.
• Người bị tố cáo.
• Các thông tin liên quan khác, như tài liệu, chứng cứ, người làm chứng.
• Chữ ký hoặc điểm chỉ của người tố cáo.

Nhiều người cùng tố cáo một nội dung thì đơn phải ghi thông tin của từng người. Đơn nêu rõ người đại diện và tất cả cùng ký xác nhận.

2.1. Điểm mới từ 01/7/2026: thông tin định danh

Luật số 136/2025/QH15 sửa đổi Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo. Luật được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ 01/7/2026.

Theo luật này, người tố cáo phải cung cấp thông tin định danh. Đó là số Căn cước, Giấy chứng nhận căn cước, số định danh cá nhân hoặc số hộ chiếu. Vì vậy, đơn viết từ thời điểm này nên ghi sẵn số định danh để cơ quan tiếp nhận không phải yêu cầu bổ sung.

3. Mẫu đơn tố cáo tham khảo

Bạn có thể sao chép bố cục dưới đây và thay thông tin theo vụ việc của mình. Đây là mẫu tham khảo do Dragon soạn theo Điều 23, không phải biểu mẫu bắt buộc của Nhà nước.

4. Hướng dẫn viết từng phần đúng cách

4.1. Phần nội dung tố cáo

Đây là phần quyết định đơn có được thụ lý hay không. Hãy viết theo thứ tự thời gian. Nêu rõ ai làm gì, ở đâu, khi nào, gây hậu quả gì.

• Dùng câu ngắn, mỗi ý một câu.
• Chỉ nêu sự việc bạn biết hoặc có chứng cứ.
• Không suy đoán, không dùng lời lẽ xúc phạm.
• Tách riêng từng hành vi nếu có nhiều hành vi.

4.2. Phần chứng cứ

Nội dung tố cáo phải đủ cơ sở để xác định người vi phạm và hành vi vi phạm. Đây là điều kiện để cơ quan thụ lý (Điều 29). Vì vậy, hãy đính kèm mọi tài liệu có sẵn. Ví dụ: hợp đồng, biên lai chuyển tiền, tin nhắn, ghi âm, hình ảnh, danh sách người biết sự việc.

4.3. Phần đề nghị

Ghi ngắn gọn mong muốn của bạn. Tránh đòi hỏi mức xử lý cụ thể như “khởi tố” hay “sa thải”. Quyền quyết định thuộc cơ quan có thẩm quyền.

5. Gửi đơn tố cáo ở đâu?

Gửi đúng nơi quyết định tốc độ xử lý. Có ba nhóm chính.

• Tố cáo hành vi công vụ: gửi người đứng đầu cơ quan, tổ chức quản lý trực tiếp cán bộ, công chức, viên chức bị tố cáo.
• Tố cáo vi phạm trong quản lý nhà nước: gửi cơ quan quản lý nhà nước của lĩnh vực đó, ví dụ thuế, đất đai, xây dựng.
• Tố cáo có dấu hiệu tội phạm: gửi cơ quan Công an, Cơ quan điều tra hoặc Viện kiểm sát có thẩm quyền.

Từ 01/7/2025, nước ta vận hành chính quyền địa phương hai cấp và không còn cấp huyện. Công an cấp xã tham gia tiếp nhận ban đầu nguồn tin về tội phạm. Bạn có thể tham khảo bài Công an xã khởi tố điều tra để hiểu giới hạn quyền hạn.

Nếu cơ quan tiếp nhận thấy vụ việc không thuộc thẩm quyền, họ chuyển đơn đến nơi có thẩm quyền. Khi phát hiện dấu hiệu tội phạm, họ phải chuyển hồ sơ cho Cơ quan điều tra hoặc Viện kiểm sát (Điều 27).

6. Thủ tục và thời hạn giải quyết

6.1. Từ lúc nộp đơn đến khi thụ lý

Cơ quan tiếp nhận kiểm tra đơn theo bốn điều kiện tại Điều 29.

• Tố cáo được thực hiện đúng Điều 23.
• Người tố cáo có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, hoặc có người đại diện hợp pháp.
• Vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan tiếp nhận.
• Nội dung đủ cơ sở để xác định người vi phạm và hành vi vi phạm.

Đủ điều kiện, người giải quyết ra quyết định thụ lý. Trong 05 ngày làm việc kể từ ngày ra quyết định, họ thông báo cho người tố cáo và thông báo nội dung tố cáo cho người bị tố cáo.

6.2. Thời hạn giải quyết

Việc gia hạn phải có quyết định bằng văn bản. Người giải quyết thông báo quyết định này cho người tố cáo, người bị tố cáo và các bên liên quan.

6.3. Rút tố cáo

Luật 136/2025/QH15 bổ sung quyền rút một phần hoặc toàn bộ nội dung tố cáo. Bạn rút trước khi có kết luận nội dung tố cáo, bằng đơn hoặc biên bản làm việc.

7. Những sai lầm thường gặp khi viết đơn

• Đơn thiếu họ tên, địa chỉ rõ ràng. Cơ quan không có cách liên hệ và không thể thụ lý.
• Không ký tên hoặc điểm chỉ. Đây là yêu cầu bắt buộc tại Điều 23.
• Gửi nhầm cơ quan. Đơn bị chuyển đi, mất thời gian.
• Nêu cảm xúc thay vì sự việc. Cơ quan cần dữ kiện, không cần lời lẽ gay gắt.
• Gửi cùng một đơn cho nhiều cơ quan. Dễ dẫn đến xử lý trùng lặp và kéo dài.
• Thiếu chứng cứ. Nội dung không đủ cơ sở xác định người vi phạm thì không được thụ lý.

8. Rủi ro khi tố cáo sai sự thật

Tố cáo là quyền của công dân. Nhưng quyền này đi kèm nghĩa vụ. Điều 9 Luật Tố cáo 2018 yêu cầu người tố cáo trình bày trung thực và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung tố cáo. Họ phải bồi thường thiệt hại nếu cố ý tố cáo sai sự thật.

Điều 8 cấm hành vi cố ý tố cáo sai sự thật, cưỡng ép người khác tố cáo sai và sử dụng tên người khác để tố cáo. Nghiêm trọng hơn, người vu khống có thể bị xử lý hình sự theo Điều 156 Bộ luật Hình sự. Hãy đọc bài tội vu khống để biết cấu thành và khung hình phạt.

Ngược lại, nếu bạn là người bị tố cáo lừa đảo, xem hướng xử lý tại bài bị tố cáo lừa đảo phải làm gì.

9. Các tình huống thường dùng mẫu đơn tố cáo

Bố cục ở mục 3 áp dụng cho hầu hết vụ việc. Bạn chỉ cần thay nội dung phần hành vi vi phạm. Một số tình huống phổ biến:

• Tố cáo lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Xem thêm lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng.
• Tố cáo xâm phạm quyền tác giả. Dragon có bài riêng về mẫu đơn tố cáo xâm phạm bản quyền.
• Tố cáo cán bộ, công chức nhũng nhiễu, vi phạm công vụ.
• Tố cáo doanh nghiệp vi phạm lao động, thuế, môi trường.

Khi cần khởi kiện thay vì tố cáo, bạn dùng mẫu khác. Xem hướng dẫn tại bài mẫu đơn khởi kiện.

10. Dịch vụ hỗ trợ tố cáo tại Công ty Luật Dragon

Đội ngũ luật sư Công ty Luật TNHH Dragon.

Công ty Luật TNHH Dragon có trụ sở tại Long Biên, Hà Nội và chi nhánh tại Hải Phòng. Luật sư hỗ trợ bạn:

• Đánh giá vụ việc thuộc diện tố cáo, tố giác hay khiếu nại.
• Soạn thảo đơn, sắp xếp chứng cứ và xác định đúng thẩm quyền.
• Đại diện làm việc với cơ quan tiếp nhận và theo dõi kết quả giải quyết.
• Bảo vệ quyền lợi khi bạn bị tố cáo hoặc bị tố cáo sai.

Luật sư trưởng Nguyễn Minh Long tại trụ sở Công ty Luật Dragon.

Phí tư vấn trực tiếp từ 500.000 đồng/giờ. Lưu ý: đây là mức giá tham khảo, có thể thay đổi theo độ phức tạp của vụ việc.

Nếu vụ việc có dấu hiệu tội phạm, hãy tham khảo dịch vụ luật sư tư vấn hình sự của Dragon.

Kết luận

Một mẫu đơn tố cáo tốt phải ngắn gọn, đủ thông tin và trung thực. Hãy ghi đủ các mục theo Điều 23, đính kèm chứng cứ và gửi đúng cơ quan có thẩm quyền. Từ 01/7/2026, đừng quên thông tin định danh. Nếu vụ việc phức tạp, hãy nhờ luật sư rà soát trước khi nộp.

Bài viết được kiểm duyệt nội dung bởi Luật sư Nguyễn Minh Long, Công ty Luật TNHH Dragon.