Tư Vấn Ly Hôn: Những Điều Cần Biết Trước Khi Ly Hôn 2026

Nhiều người chỉ tìm hiểu thủ tục ly hôn khi mâu thuẫn đã lên đến đỉnh điểm. Lúc đó, việc thiếu thông tin dễ khiến họ mất quyền nuôi con hoặc chịu thiệt khi chia tài sản. Tư vấn ly hôn giúp người trong cuộc hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ và các bước cần chuẩn bị trước khi nộp đơn ra tòa. Bài viết dưới đây tổng hợp những nội dung pháp lý quan trọng nhất, theo đúng Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 và mô hình tòa án mới áp dụng từ 1/7/2025.

1. Tư vấn ly hôn gồm những nội dung gì?

Tư vấn ly hôn không chỉ là hướng dẫn viết đơn. Luật sư cần giúp khách hàng nhìn rõ bức tranh toàn cảnh trước khi quyết định.

• Xác định nên ly hôn thuận tình hay đơn phương, dựa trên khả năng thỏa thuận thực tế giữa hai vợ chồng.
• Đánh giá căn cứ pháp lý để tòa chấp nhận yêu cầu ly hôn, tránh nộp đơn khi chưa đủ điều kiện.
• Phân tích khả năng giành quyền nuôi con và mức cấp dưỡng hợp lý.
• Tư vấn cách kê khai, chứng minh tài sản chung, tài sản riêng để chia đúng luật.
• Hướng dẫn hồ sơ, trình tự nộp đơn tại tòa án có thẩm quyền.

Chuẩn bị kỹ ở bước tư vấn giúp rút ngắn thời gian tố tụng và giảm rủi ro mất quyền lợi về sau.

2. Hai hình thức ly hôn khác nhau thế nào?

Ly hôn thuận tình (Điều 55)

Ly hôn thuận tình áp dụng khi cả hai vợ chồng cùng tự nguyện ly hôn. Hai bên phải thỏa thuận xong việc chia tài sản, ai nuôi con, mức cấp dưỡng.

Tòa án chỉ công nhận thuận tình ly hôn khi thỏa thuận đó bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ, con. Nếu không đạt yêu cầu này, tòa chuyển sang giải quyết như một vụ án ly hôn thông thường.

Ly hôn đơn phương (Điều 56)

Ly hôn đơn phương là trường hợp chỉ một bên vợ hoặc chồng yêu cầu chấm dứt hôn nhân. Người còn lại có thể không đồng ý hoặc không hợp tác.

Đây là loại vụ án tranh chấp, thường kéo dài hơn thuận tình. Tòa phải xác minh căn cứ ly hôn và giải quyết tranh chấp về con cái, tài sản nếu hai bên không tự thỏa thuận được.

3. Căn cứ để được ly hôn đơn phương

Theo khoản 1 Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, tòa án chấp nhận ly hôn đơn phương khi có căn cứ vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ vợ chồng, khiến:

• Hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng.
• Đời sống chung không thể kéo dài.
• Mục đích của hôn nhân không đạt được.

Khoản 2 Điều 56 quy định thêm một căn cứ riêng: khi vợ hoặc chồng bị tòa án tuyên bố mất tích, người còn lại có quyền yêu cầu ly hôn.

Người khởi kiện cần chuẩn bị chứng cứ cụ thể cho các căn cứ trên, ví dụ tin nhắn, biên bản hòa giải cơ sở, xác nhận của người làm chứng. Thiếu chứng cứ là nguyên nhân phổ biến khiến tòa yêu cầu bổ sung hồ sơ nhiều lần.

4. Quyền nuôi con sau ly hôn

Điều 81 quy định vợ chồng có thể thỏa thuận ai là người trực tiếp nuôi con sau ly hôn. Nếu không thỏa thuận được, tòa án quyết định dựa trên quyền lợi mọi mặt của con.

Với con từ đủ 7 tuổi trở lên, tòa phải xem xét nguyện vọng của con trước khi quyết định giao cho ai nuôi. Người không trực tiếp nuôi con vẫn có quyền thăm nom và nghĩa vụ cấp dưỡng.

Để tăng khả năng được giao quyền nuôi con, cha hoặc mẹ cần chứng minh điều kiện kinh tế ổn định, thời gian chăm sóc và môi trường sống phù hợp cho con. Xem chi tiết điều kiện, chứng cứ cần chuẩn bị tại bài giành quyền nuôi con khi ly hôn.

5. Chia tài sản chung khi ly hôn

Điều 59 quy định nguyên tắc chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn là chia đôi, nhưng có tính đến các yếu tố sau:

• Hoàn cảnh của gia đình và của mỗi bên vợ, chồng.
• Công sức đóng góp của mỗi bên vào việc tạo lập, duy trì, phát triển khối tài sản chung. Lao động trong gia đình được tính như lao động có thu nhập.
• Bảo vệ quyền lợi chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động.
• Lỗi của mỗi bên trong việc vi phạm quyền, nghĩa vụ vợ chồng.

Tài sản riêng của ai vẫn thuộc về người đó, trừ khi đã nhập vào tài sản chung. Việc kê khai, chứng minh nguồn gốc tài sản là bước quan trọng để tránh tranh chấp kéo dài. Tham khảo thêm nguyên tắc và hồ sơ cần chuẩn bị tại bài chia tài sản khi ly hôn.

6. Thủ tục và thẩm quyền giải quyết ly hôn

Từ ngày 1/7/2025, mô hình tòa án hai cấp thay thế tòa án cấp huyện. Thẩm quyền giải quyết ly hôn sơ thẩm thuộc Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc.

Với thuận tình ly hôn, người nộp đơn chọn tòa án nơi một trong hai bên cư trú. Với đơn phương ly hôn, đơn phải nộp tại tòa nơi bị đơn cư trú, làm việc.

Về án phí, mức án phí sơ thẩm cho vụ án không có giá ngạch (không tranh chấp tài sản) là 300.000 đồng theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14. Nếu có tranh chấp tài sản, án phí phần tài sản được tính theo giá trị tài sản tranh chấp. Người nộp đơn nên xác định trước loại vụ việc để dự trù chi phí và thời gian giải quyết. Quy trình hồ sơ, thời gian giải quyết cụ thể cho từng bước được trình bày tại bài thủ tục ly hôn đơn phương.

7. Khi nào nên tìm luật sư tư vấn ly hôn?

Không phải trường hợp nào cũng cần luật sư. Nhưng một số tình huống nên tìm tư vấn sớm để tránh rủi ro pháp lý:

• Vợ chồng có tài sản chung giá trị lớn, khó xác định tài sản riêng.
• Hai bên tranh chấp quyền nuôi con hoặc mức cấp dưỡng.
• Một bên không hợp tác, cố tình trì hoãn hoặc giấu tài sản.
• Có yếu tố nước ngoài như vợ/chồng ở nước ngoài hoặc kết hôn tại nước ngoài.
• Đã tự nộp đơn nhưng bị tòa trả lại hoặc yêu cầu bổ sung nhiều lần.

Luật sư giúp đánh giá đúng căn cứ pháp lý, chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và đại diện làm việc với tòa án, giảm thời gian và áp lực cho người trong cuộc.

Kết luận

Tư vấn ly hôn giúp người trong cuộc hiểu rõ mình đang ở tình huống thuận tình hay đơn phương, quyền nuôi con và tài sản sẽ được giải quyết ra sao trước khi nộp đơn. Nắm đúng căn cứ pháp lý ngay từ đầu giúp tránh mất quyền lợi và rút ngắn thời gian giải quyết tại tòa.

Bài viết được kiểm duyệt nội dung bởi Luật sư Nguyễn Minh Long, Công ty Luật TNHH Dragon.