Trả lời nhanh: Tội hủy hoại tài sản (tên đầy đủ: tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản) được quy định tại Điều 178 Bộ luật Hình sự 2015. Khung cơ bản là phạt tiền từ 10 đến 50 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc tù từ 06 tháng đến 03 năm. Mức cao nhất là tù từ 10 năm đến 20 năm khi thiệt hại từ 500 triệu đồng trở lên. Tài sản dưới 2 triệu đồng vẫn có thể bị truy cứu nếu thuộc các trường hợp luật định.
Đập kính ô tô vì mâu thuẫn. Rạch lốp xe của hàng xóm. Châm lửa đốt kho hàng của đối tác làm ăn. Nhiều người nghĩ những việc đó chỉ dừng ở chuyện đền tiền.
Thực tế, khi thiệt hại đủ lớn hoặc có tình tiết đặc biệt, người gây ra có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Bài viết phân tích Điều 178 Bộ luật Hình sự, khung hình phạt theo từng khoản, ranh giới với xử phạt hành chính và cách bảo vệ quyền lợi cho cả hai phía.
Luật sư Nguyễn Minh Long, Giám đốc Công ty Luật TNHH Dragon.
| Nội dung | Tóm tắt |
|---|---|
| Căn cứ pháp lý | Điều 178 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017. Luật số 86/2025/QH15 (hiệu lực 01/7/2025) chủ yếu sửa các quy định về hình phạt tử hình, không thay đổi nội dung điều này |
| Hành vi bị cấm | Hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác |
| Khung cơ bản (khoản 1) | Phạt tiền 10 – 50 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc tù 06 tháng – 03 năm |
| Khung tăng nặng | Khoản 2: tù 02 – 07 năm. Khoản 3: tù 05 – 10 năm. Khoản 4: tù 10 – 20 năm |
| Hình phạt bổ sung | Phạt tiền 10 – 100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định 01 – 05 năm |
| Chủ thể | Người đủ 16 tuổi trở lên có năng lực trách nhiệm hình sự. Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi chỉ chịu trách nhiệm ở khoản 3 và khoản 4 |
| Mặt chủ quan | Lỗi cố ý. Động cơ không phải dấu hiệu bắt buộc |
| Chưa đến mức hình sự | Xử phạt hành chính theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP (hiệu lực 15/12/2025), kèm buộc khôi phục tình trạng ban đầu |
| Bồi thường | Theo Điều 589 Bộ luật Dân sự 2015, không phụ thuộc việc có bị xử lý hình sự hay không |
Cập nhật: 27/10/2026 · Biên soạn: Công ty Luật TNHH Dragon · Kiểm duyệt: Luật sư Nguyễn Minh Long
1. Tội hủy hoại tài sản là gì?
Điều 178 gộp hai hành vi trong cùng một tội danh. Cả hai đều xâm phạm quyền sở hữu tài sản của người khác.
- Hủy hoại tài sản: làm tài sản mất hẳn giá trị sử dụng, không thể khôi phục. Ví dụ: đốt cháy hoàn toàn một chiếc xe.
- Cố ý làm hư hỏng tài sản: làm giảm đáng kể giá trị sử dụng. Giá trị đó vẫn có thể khôi phục, toàn bộ hoặc một phần. Ví dụ: đập vỡ kính, rạch lốp.
Hành vi có thể được thực hiện bằng nhiều cách: đốt, đập phá, dùng chất độc, hóa chất, thuốc nổ hoặc lợi dụng thiên tai. Người phạm tội thường hành động vì thù tức, ghen tuông hoặc mâu thuẫn làm ăn.
Các thay đổi mới của Bộ luật Hình sự được tổng hợp tại bài Bộ luật Hình sự sửa đổi 2025.
2. Dấu hiệu cấu thành tội hủy hoại tài sản
Khách thể
Tội này không xâm phạm nhân thân mà xâm phạm quan hệ sở hữu. Đối tượng tác động là tài sản của người khác.
Mặt khách quan
Hành vi khách quan là làm tài sản bị hủy hoại hoặc hư hỏng. Thiệt hại là dấu hiệu bắt buộc. Chưa có thiệt hại đến mức luật quy định thì chưa cấu thành tội phạm.
Thiệt hại về tài sản thường được xác định theo giá thị trường tại thời điểm xảy ra hành vi. Cơ quan điều tra có thể yêu cầu định giá hoặc giám định để làm rõ giá trị.
Chủ thể
Chủ thể là người có năng lực trách nhiệm hình sự và đủ tuổi theo luật. Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi không phải chịu trách nhiệm ở khoản 1 và khoản 2. Họ chỉ bị truy cứu khi phạm tội thuộc khoản 3 hoặc khoản 4.
Mặt chủ quan
Lỗi là cố ý. Có thể là cố ý trực tiếp, tức mong muốn hậu quả xảy ra. Có thể là cố ý gián tiếp, tức không mong muốn nhưng để mặc hậu quả xảy ra.
Động cơ không phải dấu hiệu bắt buộc. Nó chỉ có ý nghĩa khi xác định tính chất và mức độ nguy hiểm của hành vi.
3. Khung hình phạt theo Điều 178 Bộ luật Hình sự
| Khoản | Trường hợp | Hình phạt |
|---|---|---|
| Khoản 1 | Thiệt hại tài sản từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng. Hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc trường hợp luật định | Phạt tiền 10 – 50 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc tù 06 tháng – 03 năm |
| Khoản 2 | Có tổ chức. Thiệt hại từ 50 đến dưới 200 triệu đồng. Tài sản là bảo vật quốc gia. Dùng chất nguy hiểm về cháy, nổ hoặc thủ đoạn nguy hiểm khác. Để che giấu tội phạm khác. Vì lý do công vụ của người bị hại. Tái phạm nguy hiểm | Tù 02 – 07 năm |
| Khoản 3 | Thiệt hại từ 200 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng | Tù 05 – 10 năm |
| Khoản 4 | Thiệt hại từ 500 triệu đồng trở lên | Tù 10 – 20 năm |
| Khoản 5 | Hình phạt bổ sung | Phạt tiền 10 – 100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định 01 – 05 năm |
Mức phạt cụ thể do Tòa án quyết định. Tòa cân nhắc tính chất hành vi, giá trị thiệt hại, nhân thân, tình tiết giảm nhẹ và tăng nặng. Từ ngày 01/7/2025, phần lớn vụ án hình sự được xét xử sơ thẩm tại Tòa án nhân dân khu vực.
4. Hủy hoại tài sản dưới 2 triệu đồng có bị truy cứu không?
Có thể. Dưới 2.000.000 đồng chưa phải là “vùng an toàn”. Người vi phạm vẫn bị truy cứu theo khoản 1 nếu thuộc một trong các trường hợp:
- Đã bị xử phạt hành chính về hành vi này mà còn vi phạm.
- Đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm.
- Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội.
- Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ.
- Tài sản là di vật, cổ vật.
Ngoài các trường hợp trên, thiệt hại nhỏ thường chỉ bị xử phạt hành chính và phải bồi thường.
5. Ba tình huống thường gặp và cách phân biệt với tội khác
Dưới đây là các ví dụ minh họa, không phải vụ án cụ thể.
- Đập phá xe của người khác sau cãi vã: xem xét Điều 178 nếu thiệt hại đủ mức. Nếu diễn ra nơi công cộng, gây mất trật tự, cơ quan tiến hành tố tụng có thể cân nhắc thêm các tội khác. Tham khảo bài người dưới 18 tuổi gây rối trật tự công cộng.
- Lấy tài sản của người khác rồi đập phá: mục đích chiếm đoạt là dấu hiệu của tội xâm phạm sở hữu khác, chẳng hạn trộm cắp tài sản hay cướp giật tài sản. Điều 178 không có mục đích chiếm đoạt.
- Làm hỏng tài sản do sơ suất: không thuộc Điều 178 vì thiếu lỗi cố ý. Hậu quả đặc biệt nghiêm trọng có thể được xem xét theo Điều 180 (tội vô ý gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản).
Gửi ảnh hiện trường và hóa đơn qua Zalo. Luật sư đánh giá bước đầu và hướng dẫn cách lưu chứng cứ.
6. Chưa đến mức hình sự: xử phạt hành chính thế nào?
Hủy hoại hoặc làm hư hỏng tài sản của người khác nhưng chưa đủ yếu tố tội phạm sẽ bị xử phạt hành chính. Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định xử phạt trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội. Nghị định được ban hành ngày 30/10/2025, có hiệu lực từ 15/12/2025 và thay thế Nghị định 144/2021/NĐ-CP.
Hình thức xử phạt gồm phạt tiền và buộc khôi phục tình trạng ban đầu của tài sản, trừ trường hợp không thể khôi phục. Mức tiền cụ thể tùy hành vi và đối tượng bị xâm phạm. Bạn có thể xem thêm quy định chung về xử phạt vi phạm hành chính.
7. Bồi thường dân sự khi tài sản bị hủy hoại
Dù bị xử lý hình sự hay hành chính, người gây thiệt hại vẫn phải bồi thường. Điều 589 Bộ luật Dân sự 2015 quy định các khoản thiệt hại do tài sản bị xâm phạm:
- Tài sản bị mất, bị hủy hoại hoặc bị hư hỏng.
- Lợi ích gắn liền với việc sử dụng, khai thác tài sản bị mất hoặc giảm sút.
- Chi phí hợp lý để ngăn chặn, hạn chế và khắc phục thiệt hại.
- Thiệt hại khác theo quy định của luật.
Hai bên có thể thỏa thuận mức bồi thường. Không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết hoặc đề nghị giải quyết ngay trong vụ án hình sự. Cách tính chi tiết xem tại bài bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.
8. Bị hại cần làm gì khi tài sản bị phá hoại?
Chứng cứ quyết định việc vụ việc được xử lý đúng mức. Hãy làm theo thứ tự sau:
- Chụp ảnh, quay video hiện trường và tài sản hư hỏng ngay khi phát hiện.
- Giữ hóa đơn, chứng từ mua tài sản và báo giá sửa chữa để chứng minh giá trị.
- Ghi lại tên, số điện thoại người chứng kiến. Lưu camera nếu có.
- Trình báo Công an xã, phường nơi xảy ra hoặc gửi đơn tố giác đến cơ quan có thẩm quyền.
- Đề nghị định giá tài sản và nêu rõ yêu cầu bồi thường.
Nơi nhận tin báo và mẫu đơn được hướng dẫn tại tố cáo tội phạm ở đâu và mẫu đơn tố cáo. Vai trò của luật sư phía nạn nhân xem tại luật sư hình sự bảo vệ quyền lợi bị hại.
Đừng tự thương lượng khi chưa hiểu khung hình phạt. Luật sư Dragon tư vấn từ 500.000 đồng/giờ (mức tham khảo, có thể thay đổi).
9. Bị tố cáo hủy hoại tài sản: nên xử lý ra sao?
Đừng tự ý gặp bị hại để “dàn xếp” khi chưa hiểu mức độ vụ việc. Lời nói hoặc cách xử sự thiếu cẩn trọng có thể trở thành chứng cứ bất lợi.
Những việc nên làm:
- Giữ bình tĩnh, hợp tác với cơ quan điều tra và không tiêu hủy chứng cứ.
- Nhờ luật sư đánh giá giá trị thiệt hại và khung hình phạt có thể áp dụng.
- Chủ động bồi thường, khắc phục hậu quả khi có điều kiện. Đây có thể là tình tiết giảm nhẹ theo Điều 51 Bộ luật Hình sự.
- Tìm hiểu các điều kiện hưởng án treo nếu vụ việc đi đến xét xử.
Kết quả cuối cùng do Tòa án quyết định. Không ai có thể cam kết trước mức án.
10. Dịch vụ luật sư hình sự của Dragon
Vụ án hủy hoại tài sản thường bắt đầu từ mâu thuẫn đời thường. Hồ sơ mỏng, hai bên cảm tính, thiệt hại khó xác định. Luật sư giúp đưa vụ việc về đúng khuôn khổ pháp lý.
Luật sư hình sự Công ty Luật TNHH Dragon.
Công việc cụ thể gồm:
- Đánh giá hành vi thuộc khung nào của Điều 178 hay chỉ dừng ở mức xử phạt hành chính.
- Hướng dẫn thu thập chứng cứ, đề nghị định giá tài sản.
- Soạn đơn tố giác, đơn yêu cầu bồi thường cho người bị hại.
- Bào chữa cho người bị tố cáo, bị can, bị cáo.
- Thương lượng bồi thường và hòa giải đúng luật.
Phí tư vấn trực tiếp tại Dragon từ 500.000 đồng/giờ. Đây là mức giá tham khảo, có thể thay đổi theo tính chất vụ việc. Xem thêm dịch vụ luật sư tư vấn hình sự và luật sư bào chữa của chúng tôi.
Đội ngũ luật sư Công ty Luật TNHH Dragon.
Giải đáp nhanh
Câu hỏi thường gặp: Tội hủy hoại tài sản
1Tội hủy hoại tài sản bị phạt bao nhiêu năm tù?▼
Khung cơ bản là phạt tiền 10 – 50 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc tù từ 06 tháng đến 03 năm. Thiệt hại từ 50 đến dưới 200 triệu đồng hoặc phạm tội có tổ chức bị tù 02 – 07 năm. Từ 200 đến dưới 500 triệu đồng bị tù 05 – 10 năm. Từ 500 triệu đồng trở lên bị tù 10 – 20 năm.
2Phá hoại tài sản dưới 2 triệu đồng có bị truy cứu không?▼
Có thể, nếu thuộc một trong năm trường hợp luật định. Đó là: đã bị xử phạt hành chính mà còn vi phạm, đã bị kết án chưa xóa án tích, ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự. Hoặc tài sản là phương tiện kiếm sống chính, hay là di vật, cổ vật. Ngoài ra thường chỉ bị xử phạt hành chính và phải bồi thường.
3Hủy hoại tài sản và cố ý làm hư hỏng tài sản khác nhau thế nào?▼
Hủy hoại làm tài sản mất hẳn giá trị sử dụng, không thể khôi phục. Làm hư hỏng chỉ làm giảm đáng kể giá trị sử dụng, và giá trị đó còn khả năng khôi phục một phần hoặc toàn bộ. Cả hai hành vi đều bị xử lý theo cùng Điều 178.
4Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi có bị xử lý về tội này không?▼
Chỉ khi phạm tội thuộc khoản 3 hoặc khoản 4, tức thiệt hại từ 200 triệu đồng trở lên. Với khoản 1 và khoản 2, người dưới 16 tuổi không phải chịu trách nhiệm hình sự. Họ vẫn có thể bị áp dụng các biện pháp khác theo quy định, và gia đình có thể phải bồi thường.
5Chưa đến mức hình sự thì hủy hoại tài sản bị xử lý thế nào?▼
Người vi phạm bị xử phạt hành chính theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP, thường gồm phạt tiền và buộc khôi phục tình trạng ban đầu. Ngoài ra vẫn phải bồi thường thiệt hại cho chủ tài sản theo Bộ luật Dân sự. Liên hệ Công ty Luật TNHH Dragon để được đánh giá cụ thể.
Kết luận
Điều 178 không chỉ dành cho những vụ phá hoại lớn. Một hành vi bột phát vẫn có thể thành tội phạm nếu thuộc trường hợp luật định, dù thiệt hại chưa tới 2 triệu đồng.
Nếu bạn là bị hại, hãy lưu chứng cứ và trình báo sớm. Nếu bạn là người bị tố cáo, hãy nhờ luật sư đánh giá khung hình phạt trước khi làm việc với cơ quan điều tra.
Bài viết được kiểm duyệt nội dung bởi Luật sư Nguyễn Minh Long, Công ty Luật TNHH Dragon.
Luật sư Công ty Luật TNHH Dragon tiếp nhận hồ sơ, đánh giá chứng cứ và đề xuất hướng xử lý cụ thể cho từng vụ việc.
